Tanım
- Cevap, karşılık söz: “söz uḳġan kerek bolsa hazır cevab” söz anlayan, hazırcevap olmalı; “cevab birse sözke yanut ḳılsa söz” söze cevap verse, karşılık söylese; “cevab ḳılġu yirde irig sözleme” cevap verilecek yerde kaba konuşma; “ayayın men anıŋ cėvabın kese” onun cevabını kesin olarak söyleyeyim. Tanıklar: KB3AH
- KB bölüm başlıklarında “X CEVABI Y-KE” X’in Y’ye cevabı: “AY TOLDI CEVABI İLİGKE” Aytoldı’nın hükümdara cevabı; “ÖGDÜLMİŞ CEVABI OḌĠURMIŞḲA” Ögdülmiş’in Odgurmış’a cevabı. Tanıklar: KB2
- (Hesap günü için) hesap verme, savunma: “seniŋdin ayıtġay yarın bir bayat / cewabın anutġıl” yarın Tanrı senden soracak, cevabını hazırla. Tanıklar: KB
- Selamı karşılama: “ḳaçan tahiyye bėrilse siz bir tahiyye cevab yanduruŋ” size bir selam verilince (ondan güzeliyle) karşılık verin. Tanıklar: KuT
cevabı (KB başlıklarında 164 kez), cevap, cewabın ayrı madde olarak kalmıştı; burada toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): cevab — yalın hâliyle 14 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- cevabın 1 (KB) · cėvabın 1 (AH)
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (184) →KB Kutadgu Bilig
182 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 509 | ḪACİB | CEVABI | KÜSEMİŞKE / / ḫacib aydı aşnu maŋa kelsüni / köreyin anı men mini körsüni |
| KB 1006 | bu az söz ol ol kim ayıtmışda öz / | cevab | birse sözke yanut ḳılsa söz |
| KB 2950 | ÖGDÜLMİŞ | CEVABI | İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı ilig / iligdin tegir ilke türlüg bil … |
| KB 3893 | İLİG | CEVABI | ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı arzuŋ bu erse ḳalı / bitig me bitiyin açıp söz y … |
| KB 5493 | İLİG | CEVABI | ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı körklüg ayur sen bu söz / özüm me munı oḳ tiler … |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/52b2 | 86 ḳaçan tahiyye bėrilse siz bir tahiyye | cevab | yanduruŋ körklüg andın azu yanduruŋlar anı ol taŋrı erür ḳamuġ neŋ üze saḳ … |
AH Atebetü’l-Hakâyık
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 289–292 | ėgėr kibr iḍisi asil men tise ayayın men anıŋ | cėvabın | kese ata bir ana bir uyalar bu ḫalḳ tėfavütleri yoḳ öte irtese |