İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

cevab isim

184 geçiş 7 biçim 3 eser KBKuTAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Cevap, karşılık söz: “söz uḳġan kerek bolsa hazır cevab” söz anlayan, hazırcevap olmalı; “cevab birse sözke yanut ḳılsa söz” söze cevap verse, karşılık söylese; “cevab ḳılġu yirde irig sözleme” cevap verilecek yerde kaba konuşma; “ayayın men anıŋ cėvabın kese” onun cevabını kesin olarak söyleyeyim. Tanıklar: KB3AH
  2. KB bölüm başlıklarında “X CEVABI Y-KE” X’in Y’ye cevabı: “AY TOLDI CEVABI İLİGKE” Aytoldı’nın hükümdara cevabı; “ÖGDÜLMİŞ CEVABI OḌĠURMIŞḲA” Ögdülmiş’in Odgurmış’a cevabı. Tanıklar: KB2
  3. (Hesap günü için) hesap verme, savunma: “seniŋdin ayıtġay yarın bir bayat / cewabın anutġıl” yarın Tanrı senden soracak, cevabını hazırla. Tanıklar: KB
  4. Selamı karşılama: “ḳaçan tahiyye bėrilse siz bir tahiyye cevab yanduruŋ” size bir selam verilince (ondan güzeliyle) karşılık verin. Tanıklar: KuT

cevabı (KB başlıklarında 164 kez), cevap, cewabın ayrı madde olarak kalmıştı; burada toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): cevab — yalın hâliyle 14 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • cevabın 1 (KB) · cėvabın 1 (AH)

Çekimli biçimler (6):

KB Kutadgu Bilig

182 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 509 ḪACİB CEVABI KÜSEMİŞKE / / ḫacib aydı aşnu maŋa kelsüni / köreyin anı men mini körsüni
KB 1006 bu az söz ol ol kim ayıtmışda öz / cevab birse sözke yanut ḳılsa söz
KB 2950 ÖGDÜLMİŞ CEVABI İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı ilig / iligdin tegir ilke türlüg bil …
KB 3893 İLİG CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı arzuŋ bu erse ḳalı / bitig me bitiyin açıp söz y …
KB 5493 İLİG CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı körklüg ayur sen bu söz / özüm me munı oḳ tiler …

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 26/52b2 86 ḳaçan tahiyye bėrilse siz bir tahiyye cevab yanduruŋ körklüg andın azu yanduruŋlar anı ol taŋrı erür ḳamuġ neŋ üze saḳ …

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 289–292 ėgėr kibr iḍisi asil men tise ayayın men anıŋ cėvabın kese ata bir ana bir uyalar bu ḫalḳ tėfavütleri yoḳ öte irtese