İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

eŋ- fiil

6 geçiş 3 biçim 4 eser KBDLTManMait Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Şaşırıp kalmak, afallamak; utanıp mahcup olmak: “eŋip ḳaldı ögdülmiş elgin owa” Ögdülmiş ellerini ovuşturarak şaşakaldı; “baḳa barsa yetrü ajun ḫalini / eŋip ḳalġu taŋlap” dünyanın hâline iyice bakarsa şaşırıp hayran kalır; “erdemsizin ögünse eŋmegüde eŋer” erdemsiz övünürse utanılmayacak yerde utanır. Tanıklar: KB2DLT
  2. (Maitrisimit’te, “teger” ile) anlamı kesinleşmeyen kullanım: “adruḳ adruḳ eŋer teger çintan” türlü türlü … sandal. Tanıklar: Mait

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): eŋ- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (3):

KB Kutadgu Bilig

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 5967 ḳapuġdın yana ewre yandı iwe / eŋip ḳaldı ögdülmiş elgin owa
KB 6390 baḳa barsa yetrü ajun ḫalini / eŋip ḳalġu taŋlap kör uḳsa anı

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT I, 252 Erdem tile ögrenipen bolma küwez / Erdem-sizin ögünse eŋmegüde eŋer
DLT I, 252 Erdem tile ögrenipen bolma küwez / Erdem-sizin ögünse eŋmegüde eŋer

Man Manichaica I-III

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 172b-575–578 takı inçe k(a)ltı agr[uklug] uzuntonlug eŋip tugur[guluk] üdke az emgenür ken ögrünçü körür

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.055.25–31 … suvdaḳı kurġaḳ--d(aḳ)ı çeçekler yarılıp açılıp tö(k-) -(ülür) adruḳ adruḳ eŋer teger çintan tamalaptr abiruş krbirde ulatı (erdni-) -lig sögütler ıġaçlar …