Tanım
- Edep, terbiye, görgü: “edeb birle ay toldı oldurdı kör” Aytoldı edeple oturdu; “oġul ḳızḳa ögret bilig hem edeb” oğluna kızına bilgi ve edep öğret; “biliglig sözi pėnd nasihat ėdėb” bilgilinin sözü öğüt, nasihat ve edeptir; “ėdėbler başı til küḍezmek tiyür” edeplerin başı dili korumaktır der. Tanıklar: KB2AH2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): edeb — yalın hâliyle 7 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- edeb 5 (KB) · ėdėb 2 (AH)
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (8) →KB Kutadgu Bilig
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 577 | aġırladı ḫacib orun birdi tör / | edeb | birle ay toldı oldurdı kör |
| KB 4128 | ḳalı aşḳa begler oḳısa sini / | edeb | birle aş yi keḍ ögren munı |
| KB 4506 | oġul ḳızḳa ögret bilig hem | edeb | / aŋar iki ajun anıŋ asġı tap |
| KB 4594 | ḳayu türlüg aşḳa barır erse sen / | edeb | birle aş yi bilir erse sen |
| KB 6469 | kiçigde | edeb | yoḳ uluġda bilig / otunlar üküş boldı yitti silig |
AH Atebetü’l-Hakâyık
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 125–128 | biliglig sözi pėnd nasihat | ėdėb | biligligni ögdi ‘acėm hėm ‘arab tavarsızḳa bilgi tükenmez tavar nėsėbsızḳa … |
| AH 129–132 | eşitgil biliglig negü tip ayur | ėdėbler | başı til küḍezmek tiyür tiliŋ bekte tutġıl tişiŋ sınmasun ḳalı çıḳsa bekti … |
| AH 469–472 | ėdib ahmėd atım | ėdėb | pėnd sözüm sözüm munda ḳalur barur bu özüm kelür küz keçer yaz barur bu ‘u … |