Derlem sözlüğü · madde
edgülüg sıfat
Tanım
- İyilikli, hayırlı, erdemli; yararlı: “kim muntag edgülüg maytrı bodisavatag körgeli küsemeser” kim böyle iyilik dolu Maitreya bodisatvayı görmek istemezse; “emgekliglerig ozġurup edgülüg asıġ bérteçi” acı çekenleri kurtarıp hayırlı yarar verici; “ḳamaġ edgülüg taġḳa” bütün erdemler dağına; “kişi ara edgülüg yoluŋ alp” insanlar arasında iyilikli yolun zordur. Tanıklar: MaitAbhTTShoR
- (Kur’an çevirisinde) iyilik, güzellik (ma‘rūf): “tutuŋlar olarnı eḍgülüg birle azu aḍrılıŋlar eḍgülüg birle” onları iyilikle tutun ya da iyilikle ayrılın. Tanıklar: KuT
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): edgülüg — yalın hâliyle 23 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- edgülüg 20 (Mait, ShoR, Abh, U) · eḍgülüg 3 (KuT, KB)
Çekimli biçimler (0):
Bağlamlar
Bütün geçişler (23) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.008.51–55 | kim muntag | edgülüg | maytrı bodis(a)v(a)tag körgeli küsemeser.. taḳı yėme tirig ölüg ol atanur. … |
| Mai.Tek.019.40–46 | (anın) sizler barıŋlar.. öz et-öz--(üŋ(üzlerke | edgülüg | adnaġuḳa asaglag işke odug saḳ eriŋler men yėme amtı urubilvaḳaşipte (ulat … |
| Mai.Tek.052.28–35 | … ün / / arka / yėti yigirminç üç edgü kılınçların aşġalı toyın kuvragnıŋ | edgülüg | iş ködüg--lerin bütürgeli ü(çün) sansız üküş muŋadınçıg kü (kelig) (er)dem … |
| Mai.Tek.059.30–35 | … tınlıglarnaŋ uzun üd(te) berü azsız övkesiz biligsiz k- ... ub üç türlü(g) | (edgülüg) | tözl(üg) köŋüli katılu karılu turġalı u--mış erser.. ol antag köŋülüg tı / … |
| Mai.Tek.103.27–36 | … rüp yoḳsuz üd ertürür--ler erser ... neçe neçe kşan üdler ertser ança ança | edgülüg | öz--leri teŋri meŋileri erter barır kaltı yaġı alkınmış yula teg taŋ başın … |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.5.R /4 | emgek -liglerig ozġurup | edgülüg | asıġ bérteçi : |
| Sho.Rosia 6.2.2.1/9–11 | … lar-nıŋ töz-leri erklig-leri /// -in böldeçi adırtladaçı kişi-ler 無有ΟΟ yoq | [edgülüg | yıldızı]/// ayıġ ögli-ler birle biligsiz-ler birle yme bi[rgerü]/// [edgü … |
| Sho.Rosia 6.2.2.3/8–14 | … anqı-sız /// /// ögin qaŋın ölürmiş erser : arḫant[-larıġ] ölürmiş erser : | ed[gülüg | yıltız-ı] /// /// arqa barıp ayıġ-ıġ qıldaçı erser : bar m[enin]glig atqaġ … |
| Sho.Rosia 7.2 /293 | öŋ[re ajun///] | edgülüg | yı(l)tız üz-e :: |
| Sho.Rosia 8.3 /239–241 | … ta) 進 buyan-ları-nıŋ 力 -inde 一 bögü biliglig (burḫan-lar-nıŋ) ulsuz tüpsüz | edgülüg | sansız sanamış-sız edrem-lig öŋlüg bod-luġ ermetin ök yoḳ ermez-i üz-e kük … |
Abh Abhidharma (Shogaito)
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 5–9 | … ri tsopın-ın ḳıldım 稽首薄伽衆徳山yinçürü töpün yükünürmn adı ködrülmiş-lik ḳamaġ | edgülüg | taġ-ḳa :: |
| Abh.Sho.177 | uġramış üçün yadarmış şasdr-nıŋ tarġarġalı kėdergeli adartmaḳ-ın | edgü-lüg | yıldız-ı yıġılmaduḳ tėrilmedük-ler-niŋ. |
| Abh.Sho. 180 | ḳayu bişrunġu-luḳ | edgü-lüg | iş-inde üküş bolur tıdıġ-ı adası. |
| Abh.Sho. 186–188 | alḳu-nuŋ | edgü-lüg | edrem-lig üz-eliksiz buyan-lıġ tarıġ-laġ-ı erdükin öŋi üdrülmiş-in alḳu mü … |
U Uigurica I-IV
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III M. 225.-24-5 | … arı-lar-ḳa yükünürmn ezrua tŋri-ke yükünürmn ḫurmuzta tŋri-ke .. yükünürmn | edgülüg | uma ḫat . . . [un] begi makisvari birle bėrgerü-ke T. III M.225. . . . . … |
| U II, T. III M. 225.-24-5 | … rü-ke T. III M.225. . . . . . . . . . . . . . . . varuni-ḳa .. yükünürmn | edgülüg | naraya[n]-ḳa .. bės uluġ mudur-lar üze yüküntürülmis-ke .. |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 38/77b3 | 2 ḳaçan tegseler zamanlanrıŋa tutuŋlar olarnı | eḍgülüg | birle azu aḍrılıŋlar eḍgülüg birle tanuḳ ḳılıŋ iki ʿadl iḍisi sizdin aḍaḳı … |
| Ku. T. 38/77b3 | 2 ḳaçan tegseler zamanlanrıŋa tutuŋlar olarnı eḍgülüg birle azu aḍrılıŋlar | eḍgülüg | birle tanuḳ ḳılıŋ iki ʿadl iḍisi sizdin aḍaḳın ḳılıŋ tanuḳluḳnı taŋrıḳa ol … |
TT TT I-X
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36.1.-159 | aḳ ḳışıŋ az . kişi ara | edgülüg | yoluŋ alp . künikeki işiŋ tıdıġ-lıġ [.] kiçig oġlan 23. T II Y 36.11. bė … |
KB Kutadgu Bilig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 1131 | burun ıḍġum erdi ḳamuġ | eḍgülüg | / asıġ ḳılġay erdi yarın belgülüg |
AO Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AO-66–68 | bo buyan-nıŋ arış arıġ | edgülüg | tüş-inte bodistv uġuş-luġ ḳaġan ḳatun tük tümen yaşaz-un |