Tanım
- (Farsça) eğer, şayet; koşul bağlacı (Kur’an çevirisinde sık): “eger tegse sizke bir eḍgülük yawuz kelür olarḳa” size bir iyilik dokunsa onlara kötü gelir; “icabet ḳılsunlar sizke eger çın erse sizler” eğer doğru söylüyorsanız size cevap versinler; “eger tilese-miz yoḍġaytımız közleri üze” dileseydik gözlerini silerdik; “eger barmasa sen köŋül koḍġa ol” eğer gitmezsen gönlü kırılır; “ėgėr kibr iḍisi asil men tise” kibirli kişi ‘ben soyluyum’ derse. Tanıklar: KuT3KBAH
Lemmatizer eger’i eg- fiiline bağlamıştı; ayrıldı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): eger — yalın hâliyle 324 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- eger 316 (KuT, EÇS, KB, AH) · ėgėr 8 (AH)
Çekimli biçimler (0):
Bağlamlar
Bütün geçişler (308) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
293 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/1b3 | 120 | eger | tegse sizke bir eḍgülük yawuz kelür olarḳa eger tegse sizke bir yawuzluḳ ş … |
| Ku. T. 26/91a3 | … erviş taŋrı seza turur ol ikike yime uḍmaŋ ten tilekiŋe kim ʿadl ḳılsa siz | eger | ḳıştursa siz azu yüz ewürse siz ol taŋrı erür anı kim ḳılur siz bilgen |
| Ku. T. 29/9a3 | 12 | eger | sısalar andlarını ʿahdlarında kiḍin olar taᶜn ḳılsalar diniŋiz içinde toḳu … |
| Ku. T. 33/12a1 | … şınıŋ ḳızları anlar kim kesildiler ėw barḳdın seniŋ birle müʾmine uraġutnı | eger | bėrse özini peyġamberḳa eger tilese yalawaç nikah ḳılmaḳ anı ḳatıḳsız saŋa … |
| Ku. T. 36/44b1–3 | 20 aydılar: | eger | tilese erdi taŋrı tapmaġaytımız olarnı yoḳ olarḳa anı bilmek ermez olar me … |
AH Atebetü’l-Hakâyık
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 39–40 | maŋa bolsa fazlıŋ ḳutuldı özüm | ėgėr | bolsa ‘ adliŋ ḳatıġlıḳ maŋa |
| AH 233–236 | egilmez köŋülni aḳı er | eger | tegilmez muradḳa aḳı er teger baḫıllıḳnı ḳanı öger til ḳayu aḳılıḳnı ‘am ḫ … |
| AH 289–292 | ėgėr | kibr iḍisi asil men tise ayayın men anıŋ cėvabın kese ata bir ana bir uyal … | |
| AH 309–312 | … tirip armaz usanmaz bolur harislıḳ iginiŋ emin kim bilür ḫabėr bar birilse | ėgėr | adėmi iki ḳol dinar ma ol üç ḳol ḳolur |
| AH 425–428 | … u kün ḳaḍġu saḳınç yarın yük vėbal haram erse malıŋ ‘azab ol soŋı hisab ol | ėgėr | bolsa malıŋ halal |
KB Kutadgu Bilig
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 987 | yawa sözlese söz neçe yas ḳılur / | eger | sözleyü bilse asġı bolur |
| KB 1189 | eger | hile çare yoḳ erse aḍın / ḳamuġ neŋ ḫazine ülegil barın | |
| KB 2747 | itilmez köŋülüg iter bu kümüş / egilmez kişini | eger | bu kümüş |
| KB 3778 | eger | ḳınasa sen yaraġlıġ ma men / keçürse keçür sen yaraġlıġ ma sen | |
| KB 3825 | yana yandru terkin mini ıḍġa ol / | eger | barmasa sen köŋül koḍġa ol |