Tanım
- Eğmek, bükmek; çoğu kez “boyun eg-”, “baş eg-” boyun eğmek, itaat etmek: “yaġıları eştip boyun egdiler” düşmanları işitip boyun eğdiler; “maŋa kim boyun egse arzu bulur” bana boyun eğen dileğine erer; “yaġı boynı eg” düşmanın boynunu eğ; “ḳazaḳa tapı bol boyun eg uḍa” kadere hizmet et, arkasından boyun eğ; “bayusa baş egmez boḍun yuwġası” zenginleşirse halkın yufkası (bile) baş eğmez; “biligsiz uḳup emdi boynuŋ ege” bilgisiz anlayıp artık boynunu eğsin; “körüp sızsu düşman boyun egsü yat” düşman görüp erisin, boyun eğip yatsın. Tanıklar: KB7
- Bükmek: “suġ aŋreklerni egip” sol parmakları büküp; “taġıġ uḳruḳın egmes” dağı sırıkla eğmez. Tanıklar: UDLT
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
eger/ėgėr bağlacı N:eger maddesine ayrıldı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): eg- — yalın hâliyle 2 kez
Çekimli biçimler (9):
Bağlamlar
Bütün geçişler (15) →KB Kutadgu Bilig
13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 101 | bu yaŋlıġ topuġḳa itindi ajun / yaġı boynı | egdi | kötürdi özün |
| KB 678 | maŋa öznese kim özelip ölür / maŋa kim boyun | egse | arzu bulur |
| KB 2647 | elig sunsa erdem bile er tegip / uluġ taġ başın yirke ildrür | egip | |
| KB 3629 | et özke alıḳ birme | egme | boyun / awınçı saḳınç ol tileki oyun |
| KB 5800 | sen emdi iligke keḍdür eḍgü at / körüp sızsu düşman boyun | egsü | yat |
U Uigurica I-IV
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III M. 207.-69–73 | … nuŋ mudur-ı erser ėki ay-a-lar-nı [!] ḫavsurup .. ėki suġ aŋrek-ler-ni [!] | egip | ėki uluġ aŋrek-ler-ni [!] yapsurup anta basa bu darnı-nı[!] ögülüg saġınġu … |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 100 | Taġıġ uḳruḳın | egmes | tengizni ḳayġıḳın bögmes |