Tanım
- Çekinmek, utanmak; saygıyla korkmak: “adınsıġ körür men bu kün ḳılḳ itig / aŋar eymenür men” bugün değişik bir tavır görüyorum, ondan çekiniyorum; “bu yalŋuzluḳuŋḳa özüm eymenür” yalnızlığından çekiniyorum; “özüm ‘uzrin aysa yime eymenü” özrümü söylesem de çekinerek; “özüŋ eymenü tur eşit söz ögün” kendin saygıyla dur, öğüt sözü dinle; “ḳorḳup aŋar eymenü oynamaġıl” ondan korkup çekinerek oyun oynama; “ḳorġalı eymengeli” korkmak, çekinmek için. Tanıklar: ShoRKB4DLT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): eymen- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (5):
Bağlamlar
Bütün geçişler (12) →KB Kutadgu Bilig
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 191 | bu kün tügme ḳaşıŋ ay bilge bügü / özüm ‘uzrin aysa yime | eymenü | |
| KB 204 | sözüm sözlemişke saŋa | eymenü | / özüm ‘uzri ḳoldı saŋa uş munu |
| KB 791 | bu yaŋlıġ körüp bu özüm | eymenip | / ötüg ötnümez men tilimni yazıp |
| KB 4059 | ḳıya baḳma anda solun ya oŋun / özüŋ | eymenü | tur eşit söz ögün |
| KB 5070 | yana aşnuḳı sözke yanġay tiyü / taḳı ḳorḳur erdim saŋa | eymenü |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 1.3/15–17 | tek atamaq erser erte kerig öŋ tép : | eymenmiş | üçün erür : |
| Sho.Rosia 7.2 /365 | adın-lar-ta bolmaz[un ḳorġalı | eymengeli | :: an-] ın ötrü yavşuru emletmiş têp :: |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT III, 277 | Tün kün tapun teŋrike boynamaġıl / Ḳorḳup aŋar | eymenü | oynamaġıl |
Aynı gövdeden maddeler
“eymen” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).