İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḫalayıḳ isim

7 geçiş 3 biçim 2 eser KBAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Halayık, yaratıklar, insanlar: “törütti ḫalayıḳ öḍ öḍlek bu kün” yaratıkları, zamanı, bugünü yarattı; “bir ança yarutmış ḫalayıḳḳa ol” (yıldızlar) bir kısmı yaratıklara ışık vermiş; “anı ne ḫalayıḳ sever ne ḫaliḳ” onu ne halk sever ne Yaratan; “‘ayıbḳa ḳoyuptur ḫalayıḳ ara” halk arasında ayıba bırakmıştır. Tanıklar: KB2AH2

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḫalayıḳ — yalın hâliyle 5 kez

Çekimli biçimler (2):

KB Kutadgu Bilig

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 3 yaġız yir yaşıl kök kün ay birle tün / törütti ḫalayıḳ öḍ öḍlek bu kün
KB 16 anıŋ oḳşaġı yoḳ azu meŋzegi / neteglikke yetmez ḫalayıḳ ögi
KB 129 bir ança yarutmış ḫalayıḳḳa ol / bir ança ḳulawuz bulur yitse yol
KB 1022 törütti tümen miŋ halayıḳlarıġ / tili birle teŋrig ögerler arıġ

AH Atebetü’l-Hakâyık

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 269–272 … lıḳ ḳılıḳlarda eḍgü ḳılıḳ ḳoḍḳılıḳ ol er kim uluġsındı men men tidi anı ne ḫalayıḳ sever ne ḫaliḳ
AH 507–508 ‘ayıbḳa ḳoyuptur ḫalayıḳ ara ġalat ma‘nilerni ayıtmış yana
AH 511–512 bilip tutsa her kim ėdibniŋ sözin ḫalayıḳ ara ol güzinler özin