Tanım
- Boş, ıssız; yalnız: “ewin ḳıldı ḫali irikti özün” evini boşalttı, yalnız kaldı; “ḳaçan ḫali bolsalar ısrurlar siziŋ üze ernekleri uçını” yalnız kaldıklarında size parmak uçlarını ısırırlar; “biligsiz yiligsiz süŋek teg ḫali” bilgisiz, iliksiz kemik gibi boştur; “ya tüş teg ḫali dirėngsiz keçer” ya da rüya gibi boş, durmadan geçer. Tanıklar: KuTKBAH2
KuT ve KB’deki hali (ḫal ‘durum’ + iyelik) N:hal maddesine taşındı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ḫali — yalın hâliyle 10 kez
Çekimli biçimler (0):
Bağlamlar
Bütün geçişler (10) →KB Kutadgu Bilig
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 765 | … DIḲA ‘ADİL SIFATIN AYUR / / ilig bir kün oldrup özi yalŋuzun / ewin ḳıldı | ḫali | irikti özün |
| KB 6236 | ÖGDÜLMİŞ CEVABI İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş açtı sözin / ḳadaşı igi | ḫali | ne erdükin |
| KB 6280 | negü erki | ḫali | köreyin anıŋ / tirig barmu erki ḳadaşım meniŋ |
| KB 6348 | ayur il hali ne boḍun | ḫali | ne / negü teg keçer emdi öḍlek küpe |
| KB 6351 | ÖGDÜLMİŞ CEVABI İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı ay beg / boḍun | ḫali | eḍgü du‘a artġu teg |
AH Atebetü’l-Hakâyık
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 89–92 | … erenke bilig eren körki ‘aḳl ol süŋekniŋ yilig biligsiz yiligsiz süŋek teg | ḫali | yiligsiz süŋekke sunulmaz elig |
| AH 221–224 | … yüz açar yazar ḳol ḳuçar teg yana terk ḳaçar yayınḳı bulıt teg ya tüş teg | ḫali | dirėngsiz keçer baḫt ya ḳuş teg uçar |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/1a1 | 119 ayurlar: bittimiz. ḳaçan | ḫali | bolsalar ısrurlar siziŋ üze ernekleri uçını öwkedin ayġıl: ölüŋler öwkeŋiz … |
Aynı gövdeden maddeler
“hali” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).