İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ilk sıfat

5 geçiş 2 biçim 4 eser KuTBKTTT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. İlk, önce: “(e)n ilk toġu balıḳda süŋüşdümiz” ilk olarak Toğu Balık’ta savaştık; “ilk ḳıırḳızka süleser yėg ermiş” (T) önce Kırgızlara sefer etmek iyiymiş; “butulmaḳlıġ ilkü tüpke sırılmışlarḳa” … ilk köke bağlanmışlara (TT). Tanıklar: BKTTT

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ilk — yalın hâliyle 4 kez

Çekimli biçimler (1):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 36/89a2 1 Tüzün ilk iḍi haḳḳı
Ku. T. 38/17a3 … rur kim çıḳardı anlarnı kim tandılar bitig iḍilerindin kendü saraylarındın ilk ḳopmaḳḳa sėzinmediŋiz kim çıḳġaylar tėp sėzindi olar yıġıġlı olarnı[ŋ] his …

BK Bilge Kagan Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK K 4 bir yılḳa : beş yolı : süŋ(ü)şd(ü)m(i)z : (e)n ilk : toġu b(a)lıḳda : süŋ(ü)şd(ü)m(i)z :

T Tunyukuk Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T 15 … )ma : > ol(u)rs(ı)ḳ(ı)m : k(e)lm(e)z (e)rti : / (a)nta s(a)ḳ(ı)nt(ı)m a: / [ilk ḳıırḳ(ı)zk]a : sü[l(e)s](e)r [y(ė)g (e)r]m(i)ş : t(ė)d(i)m :

TT TT I-X

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T III D 2606-52 butulmaḳlıġ ilkü tüp-ke sırılmışlar -ḳa . burḫan-lar ulusıŋa barḳu yoluġ körkittiŋiz [.]

Aynı gövdeden maddeler

“ilk” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).