İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ir isim

7 geçiş 5 biçim 3 eser MaitŞUKB Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Bir yerin (dağın) bir yanı, yamacı (yönü kesinleşmiyor): “kögmen irinte” (ŞU) Kögmen’in … yanında; “ötüken irin ḳışladım” (ŞU) Ötüken’in … yanında kışladım; “yarudı bu dünya iri hem ḳuzi” (KB) dünyanın … yanı da kuzey yanı da aydınlandı; “v(i)rhar saŋram irtin birtin” (Mait) manastırın … yanından, güney yanından (?). Tanıklar: ŞU2KB

KB 1812’deki “şa’ ir” şa’ir sözünün bölünmüş yazımıdır; Mait 041’deki “otlug ir” kırık bağlamdadır.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: düşük. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ir — yalın hâliyle 3 kez

Çekimli biçimler (4):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.041.53–56 ol börtmek tıl--taġınta teginmek bolur.. kaltı ot--lug ir kurug kavaġu erniŋ çaḳmışı ösmişi bu üç türlüg tıltagda ötgürü ot bgülüg b …
Mai.Tek.052.41–47 … r.. v(i)rhar saŋram--ta tegingülüg aç içgü buşı bėr--ser.. v(i)rhar saŋram irtin birtin boşusar..
Mai.Tek.104.26 … lıḳ et-özlügler amarı(ları) ... oḳ osu(g)lug et-öz(lügler) ... ... - / / / ir suv b / / ... ... tınlıg ... ... (os)uglug (et)özlügler (örtlüg) yalınlıg …

ŞU Şine Usu Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
ŞU D 7 içıḳdi sıŋarı b[odun] -[k]a kirti anta yana tüşdim ötüken irin ḳışladım yaġıda boşuna boşunıldım ėki oglıma yabġu şad at bėrtim
ŞU D 11 … tapa bıŋa ı<d>tım işi yėr tapa az ar ı<d>tım kör tėdim ḳırḳız ḳanı kögmen irinte

KB Kutadgu Bilig

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 4737 sini koḍmaz erken bu dünyanı ḳoḍ / saŋa toḍmaz erken sen ir aşnu toḍ
KB 4967 ḳule baḳtı örlep talu ḳız yüzi / yarudı bu dünya iri hem ḳuzi