İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

üni

27
geçiş
10,0
milyonda
10.199.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)8369,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig12163,1
DLT’deki Türkçe parçalar31.034,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,39
KuT D 0,24
KB D 0,68
DLT D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: üni) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Mait 8 geçiş  ↔  KB 12 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: üni

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ır4711,9112,802,0066,0
oyun42711,2510,852,0052,9
ançada31009,608,551,7329,7
meger32908,287,011,7223,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“üni” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (27) →
KuT T. 34/2b2–3 29 ermez meger Cebreʿil üni bir yolı ançada olar öçmiş erdiler
KB 1692 küniŋe aġırladı ilig anı / ḳamuġ ilke toldı kör atı üni
KB 3095 keçürdi küwençin sewinçin küni / ajunḳa yaḍıldı atı çaw üni
KB 77 ḳara çumġuḳ ötti sıta tumşuḳın / üni oġlaġu ḳız üni teg yaḳın
Mait … turġur]ġuluḳ oyun ır oynu-[ŋuzlarda meniŋ] ürmiş bir labay üni [yėgedti utdı erser] ançulayu yme mn yėr-[tinçüke inip] bur …
DLT I, 188 Ulşıp eren börleyü / Yırtıp yaḳa orlayu / Sıḳrıp üni yurlayu / Sıġtap közi örtülür
KB 6483 fesad fisḳ üni kör uḍıtmaz kiçe / ḳanı ‘ilm-ü kur‘an üni az çıça
Mait üstün kökte altın yaġızta oyun ır altunluġ küwrügler üni yaŋ-ḳurar .. ara ara namo but ḳılmaḳ ünler işitür ..
KB 6145 telim ḳalġu ermez tiriglik küni / uzun barġu ermez uluġluḳ üni
Mait … 46⟧ -ta aġı(rladaçı) tapıgçı.. t(ört) ... yıŋaḳtın oyun ır üni ėşitilür kök kalıḳdın hua çeçek yaġar teŋriler lular eren i …