İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

üzeki

27
geçiş
10,0
milyonda
10.192.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek3650,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)7323,3
Abhidharma (Shogaito)8201,3
Uigurica I-IV1158,4
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)8785,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,29
Mait D 0,40
Abh D 0,55
U D 0,00
ShoR D 0,55

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: üzeki) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Mait 7 geçiş  ↔  Abh 8 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: üzeki

Mait 7 geçiş  ↔  ShoR 8 geçiş

benzerlik 0,02

Karşılaştırılan yazılışlar: üzeki

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
erdni42111,4211,222,0055,1

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“üzeki” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (27) →
Mait 9b … … … -nçs[z] … … n(i)ŋ … … … bėrle santu-şuti tŋrite miŋ ... üzeki kö-ligelik t- … -r ḳ- ... ... -rur ..
Abh 559–562 anın bulduḳmaz bu ikigü üz-eki mün ḳadaġ tėp 問bu biligsiz-lig ḳaraŋġu ḳayu-ḳa tayaḳ-lıġ-ın …
Sek (Ia) erür üzeki yruḳ tŋriler yrlġıŋa dodı inerler ḳamġ bodunḳa
Mait ötrü bu üç mıŋ ulug mıŋ yėrtinçü yėr suv üzeki kimi osuglug altı türlüg tebredi kamşadı ulug küç--lüg teŋr …
Sek (IIc) tınlġlar ança ol ḳltı tırŋaḳ üzeki toraḳça yene kirtgünç koŋüli yoḳ
Abh 609–610 alḳu türlüg -lar üz-eki ḳaraŋġu ḳararıġ-lar-nıŋ tanuḳlayu yrlıḳamış üçün tuġmaḳ-sız …
Mait ḳal[tı yme] waytur erdni üzeki am[ali] munçuḳ biş boduġlu[ġ] yipke sapmış [osuġlu]ġ ög ḳar …
ShoR 8.3 /232–234 … ansar içinde kadgi-visanakalpiki pratikabut-lar-ta altı baġ üzeki arḫant-larda 上天下人 yértinçü-sinde 一 antaġ tınlġ yoḳ bo {艹+廾} …
Abh 1653–1656 … bilge bilig birle birikip nedegin bolġay bar bolġalı körmek üz-eki yügerü uḳmaḳ-ı.
Mait aprir erdnilig kent vayturi erdni üzeki itigi (yara)tıġı bolur..