İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

açmak

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
19
geçiş
7,0
milyonda
3
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası6157,5
Kutadgu Bilig113,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi83,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,33
ShoR D 0,33
KuT D 0,43
KB D 0,00
EÇS D 0,75

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: açmak) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ve6147.9190,41-0,47-0,950,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (19) →
EÇS III 47a … dirüp derya ka‘rından incü çıkartmak ve şehirden şehire yol açmak ve kerpiç ve kireç ve üstübeç ve müşk ve ûd u anber ü kaliy …
EÇS VIII 229b … m Paşa câmi‘inin içinde Kâsım günü sâhibi mezârı sandûkasın açmak murâd edinseler hemân mübâşeret eden âdemlerin elleri kurul …
EÇS II 349a … altı bayrak olup her bayrakda yüzer yiğit olmayınca bayrak açmak ayb idi, on iki gün Merzifon'da meks olunmuşdu. On üç gün d …
KuT T. 37/26b2 1 her-ayine biz açtımız seniŋ üçün açmaḳ belgülüg.
ShoR 7.2 /60–87 … pşınġu saḳınç-lıġ bomlatın 為知身故 et’öz-in bilg[ü üçün 治 ///] açmaḳ usmaḳ-lıġ igig emlegü üçün 崇習長養 [/// ögretinip aşġu üklit-] …
ShoR 2.2.10.V/3 açmaq suvsamaq üze sıqılmaqlıġ taŋılmaq -lıġ emgeklerke yoluqmayı …
Mait … ėŋ al(kıg) ... -n örtükin ... tüŋür / / us / / ... yörgenip açmaḳ suvsamaḳ emge(k) ... öŋ körtüklerde yügürü sek(iz) tüme nyı …
KuT T. 37/46a3 … orḳmaz sizler bilür ol kim bilmez sizler ḳıldı anda aḍın ol açmaḳ yawuḳ
KuT T. 28/73b3 19 eger aça tilese sizler bütünlükin keldi sizke [açmaḳ] eger yıġılsa siz ol yaḫşıraḳ sizke eger yansa siz yanġay-mi …
Mait açmaḳ suvsamaḳ emgekimiz kaçanıŋ neŋ sönmez yėg bolġay erti