İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

aldı

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
242
geçiş
89,7
milyonda
2
biçim
6
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig30407,8
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Dede Korkut Kitabı872.681,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11848,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,59
KB D 0,78
DLT D 0,00
AH D 0,00
DK D 0,92
EÇS D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: aldı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
boyına81110,029,992,83103,0
eline152779,896,243,82101,0
gizledi679,6210,222,4581,2
ağ102059,526,093,1265,2
kabzai91869,436,082,9658,5
ṣordı539,3911,182,2472,4
ecel6539,387,302,4349,5
ürkdi5109,349,442,2358,6
yigidin5129,339,182,2356,1
ḳırḳ71149,336,422,6148,9
diyenler5149,328,962,2354,2
tasarrufa6679,316,962,4346,6
virdi6699,306,922,4346,2
sunup5299,247,912,2345,8
menüm61189,096,152,4139,6
fāni469,059,862,0050,3
süŋüsin479,049,642,0048,4
ḳalem4139,018,742,0041,9
babasınuŋ4149,008,641,9941,2
canın4238,957,921,9936,7
dünya82958,935,242,7542,8
intikâmın4318,917,491,9934,1
elinden104668,854,903,0648,9
açtı4448,846,991,9831,2
öŋin4578,786,611,9829,0
yir62148,755,292,3932,5
ḳılıç4838,666,071,9726,0
oḍġurmış4848,656,051,9725,9
adûdan348,6410,031,7338,9
adüvden348,6410,031,7338,9
ḳopuzı368,639,441,7335,1
vardı4908,625,951,9725,3
ḫana378,629,221,7333,9
abdest388,629,031,7332,9
gaybî398,618,861,7332,0
bitig51778,615,302,1827,1
ṣudan3108,618,711,7331,2
ḳılıcın3158,588,121,7328,4
dilîr41058,565,731,9624,1
aru3198,567,781,7226,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (242) →
EÇS III 51b–52a … aç Kürd âdemleri gelüp "Revân kal‘asın Murâd Hân yedi günde aldı. Hâlâ şâh yedi ayda döğe döğe alalı yedi gündür ve Revân ka …
DK II 53 geldi aldı yorıyu virdi çoban daḫı ḳazanuŋ ardından yetdi ḳazan döndi …
EÇS VIII 193a … du tav" deyüp selâm verdim. Ol dahi "tav mondu" deyüp selâm aldı.
EÇS IV 274a … apucular kethudâsı {hânın} vâlidesine müjdeye gidüp on kise aldı.
EÇS II 265b–266a … istân'da ve Kırım'da on sekiz aded üserâlar ihsân edüp yine aldı. Cân u cihândan me’yûs iken ol deryâ-yı bî-emânda yine dörd …
DK VIII 60 ḳılıca ṭutdı anı daḫı iki para eyledi pes yayını eline aldı oḫ-ıla ol ḳılıç aṣılan zenciri urdı ḳılıç yire düşdi gömild …
DK X 33 … ŋin aldı döndürimez aġayıluŋ ḳoçları ürkdi gider çoban öŋin aldı
DK XI 4 kāfir iline geldi gider-iken ḳazanuŋ ḳarangulu gözini uyḫu aldı bigler ayıtdılar ḫanum dönelüm ḳazan aydur birez daḫı ilerü …
EÇS VI 65b {Hâtif-i gaybî dedi târîhini / Aldı Acem milkini Sultân-ı Rûm, / Sene 920}.
EÇS III 142b–143a … . Cümle yârân şâdumân oldular. Andan Sarrâc Mehemmed Çelebi aldı ve şükr-i Hudâ eyledi. Bu kerre bizi bu çeşmeye getiren Yür …