İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

almış

62
geçiş
23,0
milyonda
4.981.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
8
eserde
16
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Abhidharma (Shogaito)375,5
Manichaica I-III1485,7
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı7215,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4719,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,00
Mait D 0,00
Abh D 0,49
Man D 0,00
KB D 0,00
DK D 0,57
EÇS D 0,78

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: almış) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
uyḫu3410,5411,991,7347,1
şikârın3910,4410,821,7340,2
ḳop43610,399,242,0043,7
yigit31388,946,891,7222,8
kergek32518,296,021,7119,2
küffâr71.6037,114,572,5331,1
esîr37027,014,541,6613,2
gibi44.6054,812,241,586,1
yine57.3724,461,881,635,8
kal‘a34.5574,411,841,253,3
üç47.1634,181,601,343,5
on35.4774,151,581,152,6
bin412.2673,410,830,871,1
ammâ315.2292,680,100,120,0
cümle321.1972,21-0,38-0,520,2
ile323.7692,04-0,54-0,790,5
ve17147.9191,91-0,68-2,474,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“almış” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (62) →
DK II 57 … ḳazanuŋ ardına düşdi ḳazan baḳdı gördi çoban aġacı arḳasına almış gelür ḳazan aydur mere çoban bu aġaç ne aġaçdur
EÇS IV 277a … hisâbın Hudâ bilir kim anların demrenleri merîhden âb u tâb almış peykânlı nâveklerdir kim her biri pür hışımlı düşmana değer …
EÇS X Y131b–Y132a … gûnâ-gûn maksûre ve havz u şâzrevânlar ile müzeyyen üç yüz almış müte‘addid hücreleri ve başka müsâfirîn ü mücâvirîn hâneler …
Mait sataġın almış nomlug erdnig küzetdeçi ezrua hormuzta vişnu m(a)heşv(a)ri …
EÇS VI 188b … kadar asker gitdiyse, hele yüz bin kerre küffârdan intikâm almış olduk. Bu da böyle olsun, çekdiğimiz âlâm-ı şedâ’id dîn uğu …
DK X 52 yigit ala gözüŋ açġıl yigit ḳādir viren ṭatlu canuŋ uyḫu almış yigit ḳarusından ḳollaruŋı baġlatmaġıl aġ saḳallu babaŋı ḳa …
EÇS VII 9a … metlerinde bulunduğum içün iki pay dahi ziyâde verüp üç pay almış oldum.
EÇS X Y276a–Y276b … in kerîmelerinden Sitti Zehra'nın meşrûtası olan nezâretimi almış idi, bed-du‘âm hedef-i icâbetde kabûl olup Azebler bâbı önü …
EÇS IV 305b … lgar ile gelüp meks etdiklerinde dörd günlük yolu bir günde almış atları yorgun olmuş ve kendileri argın kalmış hemân Kızılba …
EÇS V 138a "Gerçek pâdişâhım, Bosna serhaddinde küffâr bir kilise almış. Mukaddemâ yine kendülerinin imiş. Haber gönderelim, yine k …