İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

arı

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
44
geçiş
16,3
milyonda
3
biçim
6
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
Uigurica I-IV1158,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3614,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,29
U D 0,00
KuT D 0,33
AH D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,79

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: arı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sarıca1111411,169,533,31124,8
etmekdir31510,7010,581,7338,7
tutdaçıları31510,7010,581,7338,7
nâmûs31810,6310,321,7337,5
sarılup48110,038,561,9939,8
gel41749,237,461,9933,6
âdemi33577,946,011,7119,1
sarı35127,475,491,6917,0
askeri42.0495,973,901,8714,2
gibi84.6055,823,742,6226,8
cemî‘i33.6874,722,641,456,0
eder34.2494,522,441,415,3
edüp423.9572,450,360,440,2
ile323.7692,05-0,05-0,060,0
ve6147.9190,41-1,69-5,4313,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (44) →
EÇS II 331b–332a … mi iki bölük başı bayraklarıyla iki bin iki yüz sarı sarıca arı, akûr-ı kelb-i sarîh gibi Mikrilin sarp çengelistân içre be …
EÇS I 148a … p ma‘sûm [u] pâk gerekdir kim muktedâ-yı nâs ola. Herşeyden arı olmazsa nikâbeti ve meşîhatı ve imâmeti câ’iz değildir.
EÇS I 30a Hemân Ebü'l-feth asâkir-i İslâm ile Ayasofya deyrine sarıca arı gibi sarılup üç gün üç gece ceng-i azîm olup elli üçüncü gü …
EÇS IX Y147b … üşâlık edelim derken bir rîh-i akîm esüp âdemi sermest edüp arı askeri helâk eder. Azîm temâşâ kal‘adır. Hattâ hakîr bir ha …
Mait ... yalaŋuḳ ... (yarlıḳa)nçuçı bilig ... - / arı keli / / 92 = 295 tataglıg tiçir- ... tapınur udunur ...
Mait … [ari a]tlaġ ujakaġ mu boşġunġalı azu urukit ... [azu kant-] ari .. azu karoşti .. azu yoḫin ujik azu brḫmi atlaġ ujak bitig …
KuT T. 37/2b1 … ı olarnı törütmek birle küçlüg uġan tirgürmek üze ölüglerni ari ol ḳamuġ neŋ üze küçlüg uġan turur
EÇS VII 158b Ve lisân-ı Çerkes'de Arı Tav derler.
EÇS IV 202b … ibi ol âdeme üşüp pâre pâre ederler. Sarıcalar görse sarıca arı gibi sarılup âdemi sokarlar.
EÇS VII 155a … ğı kıllarıyla balı getirmiş. Kılların çıkarup balın yersiz. Arı boku yeyeceğinize karı boku yeyin" deyüp Alî Cân taşra çıkı …