İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ataŋ

13
geçiş
4,8
milyonda
17.849.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Manichaica I-III2971,3
TT I-X1392,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig8108,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Man D 0,33
TT D 0,00
KuT D 0,33
KB D 0,48

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ataŋ) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
öldi43111,5411,712,0057,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“ataŋ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (13) →
KB 1552 ataŋ öldi erse ata men saŋa / atalıḳ ḳılayın oġul bol maŋa
KB 651 ayu birmedimü ataŋ ya anaŋ / ay oġlum begiŋke özüŋ ḳılma teŋ
KuT T. 33/12a1 … ndi elgiŋ andın kim ḳaytardı taŋrı seniŋ üze ʿammuŋ ḳızları ataŋ ḳız ḳarındaşınıŋ ḳızları taġayıŋ ḳızları anaŋ tişi ḳarındaş …
KB 5151 ay ilig baḳa kör seniŋde oza / beg erdi ataŋ ilde erk türk tüze
KB 5154 ataŋ öldi bardı saŋa birdi pend / ata pendi tutsa şeker bolġa ḳa …
KB 1792 ayur ay ögdülmiş baḳ emdi maŋa / ataŋ emgeki kirmedi bir saŋa
TT II Y 36.8.-139–140 ıraḳ-ta saw eşi-düti edgü . yaġuḳ taḳı is bütüdi edgü . ataŋ tutaŋ kėtdi . ayıġ saḳınġuçı-lar tez-di .
Man II D 173b2-401–408 ol eşmer yek sanlag agıg bar(ı)mag ataŋ anıg muŋlug dintarka buşi bėreŋ açın(ı)ŋ agrın(ı)ŋ yme tolt …
Man II D 173 a1-322 ataŋ kal eke t(e)glök teg tėp söküşürler
KuT T. 31/11b3 28 ey harun ḳarındaşı ermez seniŋ ataŋ yawuz er hem ermez seniŋ anaŋ yawuz işlig