İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

azak

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
264
geçiş
97,8
milyonda
3
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)13327,2
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kutadgu Bilig340,8
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi245100,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,56
ShoR D 0,00
KB D 0,29
DLT D 0,00
EÇS D 0,62

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: azak) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
denizi275211,459,375,19314,6
denizine91810,039,323,00103,8
ten111279,856,793,2982,8
nomluġlarıġ559,2510,322,2371,5
gazâsına71519,115,892,6043,7
ölü5389,087,392,2242,0
ters5469,057,122,2240,0
deryâsı114409,005,003,2155,2
kefe61348,955,842,4137,0
kal‘asında82688,945,252,7542,9
nomluġlarnıŋ458,9310,002,0052,2
balısıra4138,898,621,9941,2
gazâsından4238,847,801,9936,0
kal‘amız4448,736,861,9830,5
karadeniz’e51218,735,722,1930,1
kazağı4448,736,861,9830,5
ganî4508,716,681,9829,4
karadeniz’in4548,696,561,9828,8
altına73188,624,812,5533,4
dibinden51548,615,372,1827,7
kırım84158,594,622,7136,1
heyhât51618,595,312,1827,2
monla4788,586,031,9725,8
maskov62528,574,932,3729,5
kal‘ası342.6848,564,025,47126,4
denizinden338,5210,321,7342,9
nomluġta338,5210,321,7342,9
adḳantaçı3108,498,581,7330,7
bahrine3108,498,581,7330,7
tıdar3138,478,201,7328,9
girme3158,468,001,7327,9
sahrâsıdır3178,457,821,7227,1
nihâyetinde41328,375,271,9521,6
ak52448,334,712,1523,1
boğazdan3488,306,321,7120,5
mahlût96838,284,072,8234,0
boğazından3668,225,861,7018,6
gönye3678,215,841,7018,5
özü53018,184,412,1321,1
deryâsına3808,165,581,7017,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (264) →
EÇS III 120b … cereyân edüp Karadeniz'de Ölüdenizi'nde ve nehr-i Özi'de ve Azak denizinde ve Çekişge ve Arpat buhayrelerinde ve Azak dibind …
EÇS VII 139a Ve Azak kal‘ası sancağı, bunun dahi beği yigirmi kîse Azak balığı d …
EÇS II 262b … vilâyetinin (---) nâm şehrinin dağlarından gelüp üç yerden Azak denizine katılır. Sazlık ve kamışlık içinden gelmek ile ol …
EÇS VII 168b … rla ve Aksu ve Süd suyu ve Özi suyu ve Muş suyu ve Ten suyu Azak dibindedir. Bu Edil suyu ile Ten suyunun mâbeynleri bir kon …
EÇS VIII 203a–203b "Tiz bu gece Azak paşası Monla Ganî Paşa'ya Kulkethudâsı Süleymân Paşa'ya mek …
EÇS VII 112b … t ve âdem deryâsıyla cereyân edüp üç gün üç gecede seğirdüp Azak kal‘ası şark cânibinde sağ tarafımızda kalup nehr-i azîm Sü …
EÇS VIII 189a–189b … m imiş. Ba‘dehu Timur Leng Hân harâb etmiş. 189b Bu kal‘a Azak deryâsından girmiş bir acı göl boğazı kenârında bir bayır ü …
EÇS VII 109a … ıdır kim bu mahalde Kırım cezîresinin Or'dan taşra çıkarken Azak denizi sağ tarafdadır. Sol tarafı semt-i cenûb Ölü denizdir …
EÇS II 332b … etâ‘ın âkılâne fürûht edüp hamd-i Hudâ sene (---) târîhinde Azak gazâsına giderken Gönye kal‘asında meks edüp Mikrilistân'ın …
EÇS VIII 198b … Kırım'dan sene 661 târîhinde çıkup sahrâ-yı Küçük Heyhât'da Azak kal‘ası altında Deşt-i Kıpçak'da Hulagu Hân meks etmişken v …