İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

başlar

105
geçiş
38,9
milyonda
3.110.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
22
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Kutadgu Bilig24326,2
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7530,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
KB D 0,39
DLT D 0,00
DK D 0,59
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: başlar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yürümeğe72710,769,702,6482,2
sü109010,718,483,1598,9
alaylar4249,999,062,0043,0
ḳapuġ5639,937,992,2345,9
yazılı329,8412,231,7348,5
boḍun51799,176,492,2135,2
olmağa51809,176,482,2135,2
er146979,166,013,6889,6
yaŋlıġ3928,966,711,7222,1
etmeğe129208,585,393,3866,5
bilig34727,414,351,6512,4
kişi49926,903,701,8513,1
cereyân41.3566,493,241,7910,9
mısır32.2875,362,081,324,1
gelüp45.0514,671,351,212,6
niçe57.0564,521,191,252,6
gibi34.6054,381,070,901,3
yine47.3724,130,800,851,0
üzre411.8893,450,110,150,0
dahi413.1863,30-0,04-0,050,0
u517.4343,22-0,12-0,190,0
ile623.7693,04-0,30-0,570,3
olup417.2812,91-0,43-0,690,4
ammâ315.2292,68-0,66-1,010,7
cümle421.1972,62-0,72-1,301,2
edüp423.9572,45-0,90-1,731,9
ve13147.9191,52-1,82-9,1734,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“başlar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (105) →
KB 2044 sü başlar eren kür yüreklig kerek / yüreksiz er at alsa andın yürek
EÇS I 37b … ne yeniçeri âşcısının girîbânın alup yine ricâ ve temennâya başlar.
EÇS X Y150b–Y151a … esimine âmâde oldukların paşa istimâ‘ edüp alaylar yürümeğe başlar.
EÇS X Y200b … üp emîrü'l-hac mahmel-i şerîfi gezdirirken alaylar yürümeğe başlar. Bu mahalde olan huzzâr-ı meclis cümle şuhûdü'l-hâl sicilli …
EÇS VII 123a … Bir yanından anası yukaru zindân bacasından âh u vâveylâya başlar.
EÇS IV 305b … Kızılbaş askeri her tarafdan "Şâh! Şâh!" deyüp kılıç urmağa başlar. Cümle asker bî-tâb u bî-mecâl iken yine üç sâ‘at ceng edüp …
KB 2528 XXXII. ÖGDÜLMİŞ İLİGKE ḲAPUĠ BAŞLAR ER NEGÜ TEG KEREKİN AYUR / / yanut birdi ögdülmiş aydı ili …
EÇS III 140a … rnanın suyu akmaz olur. Parmağın çeküp üflemese yine akmağa başlar, aceb temâşâdır. Bu kubbe-i azîmin ortasında halîc kadar bi …
EÇS VI 162a … a bu kuyulardan sular kaynayup âşikâre olup kuyular dolmağa başlar.
EÇS VII 131b … üp halk etdi" deyü Mu‘âz ibn Cebel’e i‘tirâz üzre cevâblara başlar. Ve yine Cingiz eydir: