İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bilse

68
geçiş
25,2
milyonda
4.605.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig59802,0
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,59
KB D 0,74
DLT D 0,00
AH D 0,00
EÇS D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bilse) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yora3810,3410,861,7340,5
erdem68810,308,402,4458,4
kirü31310,2510,161,7337,0
bilmese32110,119,471,7333,9
keḍ71679,937,702,6361,2
bilig164729,927,393,98133,2
bitig71779,877,622,6360,3
tapuġ61609,757,542,4451,1
tuta3549,658,111,7327,9
asġı31189,056,981,7223,2
ötrü73978,956,452,6249,0
türlüg74468,806,282,6147,3
törü31598,766,551,7121,4
elig31948,556,261,7120,2
hem119058,535,913,2668,9
biliglig32548,255,871,7018,6
iş65868,235,672,4035,5
er76978,235,642,5941,2
sizler34327,625,111,6815,4
öz36007,204,631,6613,5
kişi49926,954,321,9016,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“bilse” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (68) →
KB 3985 tapuġḳa negü teg ınansa bolur / tapındım tiyü bilse müflis ḳalur
KB 4038 törü hem toḳu bilse tüzse yorıḳ / kirü hem çıḳa bilse itse ḳılıḳ
KB 1287 tuta bilse tap bu tirilmiş neŋiŋ / ikigün ajunda ḳızartġay eŋiŋ
KB 2218 saḳışçı kerek bolsa bilge tetig / bilig birle bilse bu türlüg bitig
KB 424 baġırsaḳ bütün çın ḳılınçı köni / tili köŋli tüz bolsa bilse munı
KB 3975 yawuz ermez emdi bu dünya ḳutın / bulup tirlü bilse ḳopursa atın
KB 2531 törü hem toḳu bilse ḳılsa tapuġ / oŋay bolsa ḳılḳı ḳılınçı ḳamuġ
KuT T. 38/87a3 … törütti yėti kökni yerdin olar teg ol iner iş anlarnıŋ ara bilse sizler kim taŋrı ḳamuġ neŋ üze uġan ol kim taŋrı rastlıḳ üz …
KB 2632 nücum bilse tıb hem yora bilse tüş / anıŋ yormışı teg sözi kelse tuş
KB 3166 biliglig uḳuşluġ bilir bilse iş / biliglig uḳuşluġ ḳılur ḳılsa iş