İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bolmaġay

17
geçiş
6,3
milyonda
14.688.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Abhidharma (Shogaito)4100,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig795,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
Abh D 0,45
ShoR D 0,00
KuT D 0,59
KB D 0,63

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bolmagay) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tise41589,558,972,0042,0
erti52589,228,592,2349,8
alḳu35867,356,671,7121,9
hem39056,746,041,7119,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“bolmaġay” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (17) →
KuT T. 34/11a2–3 50 yime yaraġları bolmaġay tuturmaḳḳa hem boḍunlarıŋa yanmaġalar
KuT T. 31/19a1–2 … sizler anı taŋrı--da aḍın hem ündeyür men iḍimni bolġay kim bolmaġay men iḍimni ündemek birle bed-baḫt
KB 5386 ajun bütrü bulsa közi suḳ tükel / anı bay tise bolmaġay bu muḫal
KB 4516 közüŋni küḍezgil köŋül kolmaġay / köŋül ḳolmasa öz bulun bolmaġay
Abh 154–156 … luḳ erdüki餘時讃偄adın ödte ögmiş erser tŋri burḫan-ıġ neçük’ol bolmaġay mu erti.
ShoR 7.2 /111–133 … /// /// bulıt] örtürüp yaġmur yaġıtıp az ertgülük 可爾不bolġay [bolmaġay ///] erti têp 涼風亹々 esnemekin esneyü 従四方来 [tört yıŋaḳtın kel …
KB 4852 iligke meniŋdin asıġ bolmaġay / tusulsu tise hem tusu bulmaġay
KB 2940 olarda baġırsaḳ özüŋke özüŋ / aḍın bolmaġay sen uzatma sözüŋ
Abh 2074–2080 şarripudrė-ta ulatı alḳu maḫa şiravak-lar-nıŋ yme ök bolmaġay erti umaḳ-ı alḳu nom-lar-nıŋ töz-in yörüg töz -inçe saḳınġa …
Sek (IIc) ada tuda bolmaġay ev barḳ asılġay asıġ tusu bolġay tip yrlıḳadı