İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bolsun

24
geçiş
8,9
milyonda
11.211.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası6157,5
Kutadgu Bilig8108,7
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi83,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,56
KB D 0,64
DLT D 0,00
AH D 0,00
EÇS D 0,13

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bolsun) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 6 geçiş  ↔  KB 8 geçiş

benzerlik 0,03

Karşılaştırılan yazılışlar: bolsun

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
eḍgü46877,536,351,9827,4
kişi49927,015,821,9624,5
hem39056,735,541,6917,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“bolsun” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (24) →
KB 1627 munı eḍleyin men bu bolsun kişi / kişi bolmış asġın tusulġay tuşı
KB 212 teŋizdin çıḳarmasa yinçü kişi / kerek yinçü bolsun kerek say taşı
KB 5000 aġırlaġu begler özin hem sözin / kerek hindu bolsun kümüş yuluġı
EÇS VII 152b "Pâdişâhım sizle coluk bolsun. Biz ölmez hân kullarıyız, bizler gerüye dönüp Çoban Geray …
EÇS VII 133b batır cigit aş bolsun
KuT T. 29/2a3 … hükm ḳılur taŋrı bir işni kim erür ḳılġuluḳ / ḳılınmış yoḳ bolsun tėyü ol kim helak boldı belgülügün tirig ḳalsa ol kim tirig …
KuT T. 35/89a2 … rilerdin ademilerdin ḳılalıŋ ol ikini aḍaḳlarımız astınında bolsun ol ikegü astınlardın
KB 5200 bu kün eḍgü bolsun tise sen ḳamuġ / özüŋ eḍgü bolġıl ay ilde uluġ
EÇS VII 147b Usurganın urunbolsun, / Kul söykede beran bolsun, / Ko dılağa pindirsin, / Kol möykede sendirsin, / Cavul at …
EÇS VII 133b şıdaknı bile bolsun