İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

buyruk

17
geçiş
6,3
milyonda
2
biçim
7
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Bilge Kagan Yazıtı31.216,5
Tes Yazıtı16.622,5
Şine Usu Yazıtı1841,0
Abhidharma (Shogaito)125,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Dede Korkut Kitabı7215,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,33
BK D 0,00
Tes —
ŞU —
Abh D 0,00
KuT D 0,33
DK D 0,57

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: buyruk) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ulayu3911,8812,691,7348,0
kül35210,4810,161,7336,5
oldı31649,098,501,7329,5
begler31988,848,231,7328,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (17) →
DK III 171 mere çün-kim ḳazan bigden buyruḳ olupdur ḳoŋ oṭursun didi yine döndi beyrege aydur mere delü …
BK G 13–15 … uyruḳ : s(e)b(i)g kül (e)rḳ(i)n : b(a)şl(a)yu : / ul(a)yu : buyruḳ : bunça : (a)mtı : b(e)gl(e)r : ḳ(a)ŋ(ı)m : ḳ(a)g(a)nḳa : ( …
KuT T. 29/42b2 … n içindekilerke borçluġlar[ḳa] taŋrı yolı içinde yol oġlıḳa buyruḳ taŋrıdın taŋrı bilgen bütün işlig turur
DK I 8 … ler ḳara ḳoyun yaḥnısından öŋine getürdiler bayındır ḫandan buyruḳ böyledür ḫanum didiler dirse ḫan aydur
BK G 13–15 … )rḳ(a)n : tunyuḳuḳ: buyla b(a)g(a) t(a)rḳ(a)n : ul(a)yu : / buyruḳ […………..] iç buyruḳ : s(e)b(i)g kül (e)rḳ(i)n : b(a)şl(a)yu …
ŞU K 4 … rük ėliŋe altı otuz yaşıma ıduḳ . o/u .. g (...) bėrti anta bu[yruḳ]
BK G 13–15 … buyla b(a)g(a) t(a)rḳ(a)n : ul(a)yu : / buyruḳ […………..] iç buyruḳ : s(e)b(i)g kül (e)rḳ(i)n : b(a)şl(a)yu : / ul(a)yu : buyru …
KT G 2 … bir(i)ye : ş(a)d(a)pıt b(e)gl(e)r : yır(ı)ya : t(a)rk(a)t : buyruk : b(e)gl(e)r : ot(u)z [……………………………..] tokuz og(u)z : b(e)gl …
Abh 4388 ḳaltı buyruḳ san-lıġ üçün ḫan-ḳa adamış teg ḫan buyruḳ-ı tėp.
DK III 170 … m üzerüme gelesin didi beyrek aydur ḫanum ḳazan bigden maŋa buyruḳ oldı maŋa kimse ṭolaşmaz didi burla ḫatun aydur