İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

din

160
geçiş
59,3
milyonda
5
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)250,3
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası15393,8
Kutadgu Bilig24326,2
Dede Korkut Kitabı5154,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11446,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,33
KuT D 0,62
KB D 0,68
DK D 0,39
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dîn) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yakîn123510,989,503,46138,8
uğuruna136810,878,653,60132,8
sîmurgı91410,7310,403,00119,6
kâfı93010,609,303,00101,2
düşmeni5169,869,362,2356,7
diyânet449,6411,042,0061,2
a‘dâyı4189,528,872,0042,2
dünya102959,496,163,1266,1
direği4409,367,721,9935,3
sultânı82439,356,122,7952,4
saḳınuḳ4449,337,581,9934,5
zahir339,2411,041,7345,9
haḳ389,199,631,7335,3
aşkına4859,066,631,9829,1
deryâyı51489,066,152,2033,0
gavvâsı3259,057,981,7327,6
hemîşe3319,017,671,7226,2
mezheb3458,917,131,7223,9
haşr3468,907,101,7223,8
îmân51908,875,792,2030,5
iḍisi3738,726,441,7121,0
görklü3848,656,231,7120,1
arıġ41838,585,531,9622,9
yolı31258,435,661,7017,7
dünyâ53518,324,912,1624,4
bütün31608,265,301,6916,3
dürri31968,115,011,6815,1
devlete31998,104,991,6815,0
devlet32677,854,571,6613,3
ziyâreti57057,573,902,0917,8
bahri58047,413,712,0716,5
köni34587,313,791,6110,2
hem59057,273,542,0415,4
kılıç35367,143,561,599,3
taŋrı49096,943,211,7810,7
eşşeyh49816,843,101,7710,2
vü51.5726,562,751,9010,5
oldu83.3616,222,332,2613,0
eden31.3046,072,281,374,7
anlar31.3985,982,181,354,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (160) →
EÇS VII 42b … ka âdem, Allâh sana bu mertebeyi ihsân etdi kim dîn uğuruna dîn düşmanları olan Nemse keferelerine varup hisset-i denâ’et e …
EÇS VIII 295a … bin yüz aded püskürme nâm lağımlar atılup yedi bin aded cân dîn uğuruna kurbân-ı şehîdân olup câmedânları beytü'l-mâle tesl …
EÇS VIII 267b Eyledi bünyâd Ferhâd Ağa-yı ehl-i dîn, / Hasbeten lillâh ibâdet etmeğiçün kavm-i dîn, / Eşref-i a …
EÇS VI 63a Mustafâ Paşa bu dâr-ı rahmeti / Eyledi ihyâ ki budur râh-ı dîn / Rûşen olanlar hakkı eyler müdâm / Kesb eder kurbet Hudâ'y …
EÇS V 119a … i‘ binâ kim haşre dek subh u mesâ / Zikr-i hayrın gâzîyân-ı dîn eder vird-i zebân / Kevserî târîhini sordukda hâtifden dedi …
EÇS III 93b–94a … mden Niksâr mâddesi içün Dilâver Ağa beni ayırdı. Allah anı dîn [u] îmânından ayırsın! Ben dahi andan intikâm alup çiftliği …
EÇS VI 188b … m almış olduk. Bu da böyle olsun, çekdiğimiz âlâm-ı şedâ’id dîn uğuruna yanımıza kalmasın. Hemân devletli vezîr bu kal‘anın …
KuT T. 29/24b1–3 33 ol taŋrı kim ıḍtı yalavaçını köni yol birle haḳ din birle belgürtmek üçün ḳamuġ din üze neçeme unamasa ortaḳ ḳa …
EÇS III 17a … zde bir pınar / Câri olsun görelim hem âşikâr / Terk edelim dîn ü kendi bilimiz / Vakfedelim ana cümle ilimiz / Hem müselmâ …
KuT T. 29/21b1 … ünke haram ḳılmazlar anı kim haram ḳıldı taŋrı hem yalavaçı din tutmazlar haḳ dinni anlardın kim bėrildiler bitigni ançaḳa …