İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

erde

25
geçiş
9,3
milyonda
10.832.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
83
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Süci Yazıtı114.285,7
Abhidharma (Shogaito)8201,3
Kutadgu Bilig12163,1
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sü —
Abh D 0,24
KB D 0,73
AH D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: erde) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KB 12 geçiş  ↔  Abh 8 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: erde

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ıraḳ84311,9111,292,83111,2
ödüg31011,4611,981,7344,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“erde” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (25) →
Abh 887–889 … rdegü yme ḳayu ol tėptėser aŋ’il -ki burḫan nom(-ın) ikinti erde ıraḳ ödüg三erde ıraḳ orun-uġ四 ulatı ḳayu yörüg uġuş-ı-nıŋ uu …
Sü 9 oġlanım erde marımınça bol ḳanḳa tap ḳatıglan
KB 1574 saḳındı kör ay toldı erdemleri / ayur ay diriġa ol erde eri
KB 3450 taḳı erde yigrek eren ol turur / miŋ arzu bulup bu özin tıḍsa terk
Abh 682 bu iki bilmemek-ler-te erdmiş öd -ki-si erde tüketdi yene ikileyü turmaz.
AH 149–152 iki neŋ birikse bir erde ḳalı bükendi ol erke mürüvvėt yolı bir ol yaŋşar erse kerek …
KB 2171 ḳamuġ erdemi bolsa erde örü / boḍunḳa birür bolsa eḍgü törü
Abh 916 … -lat körser(-ler) erde ıraḳ ödüg ünmez üç asankė -ta taş極遠處者erde ıraḳ orun erser.
DK Muk. 7 … ṭolmaz tekebbürlik eyleyeni taŋrı sevmez köŋlin yüce ṭutan erde devlet olmaz yad oġulı ṣaḳlamaġ-ıla oġul olmaz büyüyende ṣa …
KB 4486 kim ewlik alayın tise törtte taş / aḍın almaz ewlik aya erde baş