İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

erin

17
geçiş
6,3
milyonda
14.632.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
8
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Ongin Yazıtı14.048,6
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Bilge Kagan Yazıtı41.622,1
Şine Usu Yazıtı1841,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Kutadgu Bilig227,2
DLT’deki Türkçe parçalar31.034,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

O —
KT D 0,33
BK D 0,59
ŞU —
Mait D 0,33
KB D 0,33
DLT D 0,29
EÇS D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: erin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
atın41609,538,952,0041,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“erin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (17) →
EÇS IX Y6b … ilerisi yok. Bir pişmiş helvâ gitdi. Alatlan, bire şunlara erin" deyü feryâd etdi. Cümlemiz bu feryâdı istimâ‘ edüp hâzır-b …
BK D 37 [……………….] y(ı)şḳa: (a)gdı uyg(u)r (e)lt(e)b(e)r : yüzçe (e)r(i)n : ėl- / g[(e)r]ü : t[(e)z(i)p b(a)rdı ]
DLT II, 274 Tıġraḳlanıp sekirtti / Erin atın yügürtti / Bizni ḳamuġ eŋitti / Andaġ süke kim yeter
DLT I, 307 Tanġut süsin üşikledi / Kişi işin elikledi / Erin atın belikledi / Bulun bolup başı tıġdı
BK K 1 [ ] birle : ḳooşu totoḳ : birle : süŋ(ü)şm(i)ş : (e)rin ḳoop : öl(ü)rm(i)ş :
O 2–3 … e kün batsıḳıġa tegi b(i)rye Tabġaçḳa yırye yış[ḳa tegi alp erin balbal ḳışdı
EÇS II 351b–352a … a Sultân'ın Tanrısı! Eğer bunda yatan azîz pîr senin gerçek erin ise bunun yüzü suyuna olsun hey Çalap Allah ve âhir zamân Y …
Mait yėrin suvın baġın borluḳın erin atın oḳlatdımız.. seŋrem sanlıg edin tavarın artattımız aym …
KT D 12 ḳ(a)ŋ(ı)m ḳ(a)ġ(a)n : yeti y(e)ġ(ı)rmi (e)r(i)n : t(a)ş(ı)km(ı)ş : t(a)şra : yor(ı)yur : tėy(i)n : kü (e)ş( …
ŞU G 1 işi[ŋe?] er kelti ḳarlıdç işiŋe killmedük tėdi [erin?] sü ḳarluḳ tapa (...) -g kem ḳurġu . -dı ertiş ügüzig arḳa …