İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

idim

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
242
geçiş
89,7
milyonda
2
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası461.207,6
Kutadgu Bilig49666,1
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi14458,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,76
KB D 0,74
DLT D 0,00
AH D 0,33
EÇS D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: idim) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
görmemiş164510,848,953,99173,3
mėni7639,557,272,6357,5
tap7739,517,062,6355,3
ayġıl81199,506,552,8057,4
sıġınġu589,369,772,2361,8
baġırsaḳ61249,076,082,4139,0
yadı449,0610,442,0057,9
bėrgil4268,937,741,9935,6
aḍın61648,925,672,4035,6
demiş4788,686,161,9726,5
muŋsuz3138,598,331,7329,4
keçürgen3148,588,221,7328,9
ḳul41008,585,801,9624,5
yarlıḳaġıl3158,588,121,7328,4
törütgen3198,567,781,7226,9
hâzır73968,494,622,5431,6
seniŋde3338,486,991,7223,4
musâhibi3608,356,121,7119,7
ben96778,334,212,8435,7
bütünlükin52708,324,692,1523,0
hakîr222.3018,153,744,3473,6
küç31318,045,001,6815,0
bilir42777,984,331,9016,5
değil54417,913,982,0918,3
yiğit43367,834,051,8815,0
yaşında32237,724,231,6411,9
hamdi79327,613,392,3920,3
atı44347,603,681,8413,1
me’mûr33827,303,451,578,9
der46137,263,191,7810,6
hudâ112.5827,002,572,7621,0
yanında35366,982,961,517,1
dâ’imâ35486,962,931,517,0
şimdi35626,932,901,506,9
hakkâ48686,882,681,698,1
hem49056,842,621,687,9
taŋrı49096,832,621,677,8
hikmeti49766,752,511,657,4
pâk38826,452,251,374,6
halâs39276,392,171,354,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (242) →
KB 389 bu barça iḍim fazlı erdi ḳamuġ / aġırladı minteg tapuġsuz ḳuluġ
KB 4797 küwengü awınġu sıġınġu iḍim / ḳamuġdın üzüldüm ḳaçar men saŋa
EÇS IX Y3a … bu gûne bir hâk-i pâk idim, ancak tâlib [ü] râğıb-ı seyâhat idim.
KuT T. 33/29a3 … nlar kim tandılar: kelmez bizke ḳıyamet. ayġıl: andaġ meniŋ iḍim bütünlükin kelür sizke ġaybnı bilgen ol. Ġayib bolmaz andın …
EÇS IV 271b … ndan berü elli deyenek acısı hâlâ derûnumda durur. Bî-günâh idim, hâlâ hakkım sultânımın üstünde kalmışdır." dedikde,
EÇS VII 73a … ise Kuds-i Şerîf'in cemî‘i ahvâlâtlarına eyle vâkıf-ı esrâr idim ki bir seyyâh ol mertebede bilmek ihtimâli yokdur. Hattâ kr …
EÇS V 61b … l‘asına kara kuşlar konmak ister deyü sana bir vâkı‘a demiş idim. Ol vâkı‘adan korkup Yûsuf'u beş altı sancak askeriyle Özü …
EÇS III 184b–185a … u ne hâldir?". Hakîr eyitdim: "Şimdi sâhib-i devlet yanında idim. Kudde halâs olmak dilerse üç bin kîse versin ve beş bin kî …
EÇS X Y249a … el-medâd" deyüp savt-ı a‘lâ ile feryâd etdükde hakîr hâzır idim, ol ân mest [ü] medhûş olup vâlih [ü] hayrân oldum.
EÇS III 180a … Hân-ı Râbi‘in emir-âhûr-ı kebîri idin. Ben hakîr silâhdârı idim. Hamd-i Hudâ yine bu Âsitâne'ye gelüp otuz bir senede mühre …