İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ili

43
geçiş
15,9
milyonda
2
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Şine Usu Yazıtı1841,0
Irk Bitig1771,0
Kutadgu Bilig27367,0
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi135,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ŞU —
IB D 0,00
KB D 0,68
DK D 0,00
EÇS D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ili) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
itildi51311,5111,562,2472,4
tüzüldi4711,3612,132,0062,2
du’a41111,2511,482,0057,4
boḍnı65311,009,792,4570,3
inçke32410,529,941,7335,8
kişide34810,088,941,7331,4
tegdi3719,758,371,7329,0
boḍun51799,537,782,2344,2
törü31598,937,211,7224,1
hem109058,436,443,1369,9
vilâyeti91.1787,925,912,9556,3
gâret34777,565,621,7017,6
ilig36047,255,281,6916,2
er36977,055,081,6815,3
kavmi31.7915,743,721,609,9
u317.4342,490,430,450,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (43) →
EÇS IV 260b–261a … na zerre kadar te’sîr etmeyüp bu kadar fitne vü fesâd edüp, ili vilâyeti gâret edüp sulha muğâyir nâ-şer‘î dest-dırâzlıklar …
KB 2137 ot ıḍtı boḍunḳa buzuldı ili / yıḳıldı siziksiz bu beglik ulı
EÇS III 173b–174a … zî edüp ehl [ü] ıyâl-ı re‘âya vü berâyâ pâymâl-i rimâl olup ili vilâyeti anlar harâb u yebâb ederlerken bir vezîrin mühre m …
KB 1041 itildi ili hem tüzüldi törü / ilig devleti boldı künde örü
KB 1925 itilse ili hem bayusa boḍun / atı eḍgü bolsa ol erter öḍün
EÇS III 182b–183a … ile şehri harâb mı edersin deyü top urup kal‘aya uğratmayup ili vilâyeti harâb edersin deyü eyâleti zabt etdirmeyüp kodılar …
KB 2240 tilekçe tükel bolġa ilig işi / itilgey ili hem bayuġay kişi
KB 2724 neçe me beg erse ḳul ol umduçı / kişide ili umduçı ol tuçı
KB 3032 er at bolsa begler ili eksümez / er at bolmasa beg ilin kiç yimez
KB 2262 bayur ötrü boḍnı hem itlür ili / ḫazine köpeḍür ḳutaḍur yılı