İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kem

17
geçiş
6,3
milyonda
14.635.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
269
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Bilge Kagan Yazıtı2811,0
Şine Usu Yazıtı1841,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Uigurica I-IV2316,9
Kutadgu Bilig113,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi93,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,33
ŞU —
Mait D 0,00
U D 0,33
KB D 0,00
EÇS D 0,69

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kem) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ig3839,949,491,7333,6
deyü36.0074,033,311,568,4
dahi313.1862,902,171,354,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kem” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (17) →
ŞU G 1 … arlıdç işiŋe killmedük tėdi [erin?] sü ḳarluḳ tapa (...) -g kem ḳurġu . -dı ertiş ügüzig arḳar başı tuşı anta er ḳamış dlUn …
EÇS V 143a–143b … erin galtân eyledi. Efvâh-ı nâsda kimi "Ey eyledi" ve kimi "Kem eyledi" deyü böyle sefer üzre gûnâ-gûn güft u gûyâ bâ‘is ol …
EÇS IX Y161b … râ pürsîdem ez târîh-i sâl-i rıhleteş, / Güft târîheş bekey kem tayyebellâhu serâh / Sene 792.
EÇS IX Y250a "Yâ şeyh kem fızza işterayte?" deyü su’âl ederler.
KT D 22 … i)nm(e)s(e)r : türük : bod(u)n : (e)l(i)ŋ(i)n : törüŋ(i)n : k(e)m (a)rt(a)tı [ud(a)çı (e)rti :
U II, T. III M. 207.-18–22 kim-ler birök uluġ ig kem üze tutulup otaçı-lar üze adırtlanıp tıtmıs ḫutmıs erser ym …
EÇS VIII 246b … Balı ve aşağı bâğçelerinin la‘l-gûn âbdâr hoş-hor kirazları kem değildir.
U II, T. III, M. 225.-12.-5 … T. III M. 225.⟧ kiken-inte yılḳı ḳara kiken . . . [inte] ig kem sıḳıs taŋıs ada tuda . . . tolḳaḳ-lar -ınta .. adın-lar tı[ …
EÇS III 128a … bâtınla ana ma‘lûm olmadı mı ki Saltık Sultân kim ola, eğer kem ola bir gümnâm olsa niçün bu kadar mâl-ı vakfullahı bed-nâm …
EÇS VIII 326a … e azîmet etdiklerinde bu abd-i kemterin dahi müsevvedâtını "Kem olmamış" deyü beğenüp iki yüz altun ihsân edüp huzûr-ı pâdi …