İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sözi

141
geçiş
52,3
milyonda
2.345.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig1241.685,6
Atebetü’l-Hakâyık31.087,7
Dede Korkut Kitabı8246,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,59
KB D 0,81
AH D 0,29
DK D 0,39
EÇS D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sözi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
şa‘ir181811,8611,224,24280,4
awuçġa8510,8111,902,83124,5
biliglig2025410,707,564,45171,7
eşitgil1523910,347,233,85121,7
közi99410,297,842,9980,8
öglüg62010,259,492,4569,0
tutsa1115710,247,393,3091,7
tili88010,217,902,8272,6
körse910910,207,632,9878,1
yaḳşı88710,177,782,8271,2
meŋzetü64610,048,292,4457,8
sınamış5239,969,022,2353,8
uḳuşluġ71199,787,142,6355,8
aymış6839,787,432,4450,4
sözke5569,707,742,2344,2
biligsiz61209,566,902,4345,8
söz155189,546,113,8298,2
baġırsaḳ61249,546,852,4345,4
tözi4489,447,641,9934,8
köŋli61479,426,612,4243,4
ta’ālaya369,3910,221,7338,4
dumruluŋ389,379,811,7336,1
ma‘nisi399,369,641,7335,2
açlur3109,359,491,7334,5
yinçü3149,319,001,7332,1
kör145969,285,813,6885,8
uz4789,236,941,9830,8
beg72519,196,062,6145,2
ḫoş3359,137,681,7226,2
ḳılḳı51709,046,142,2032,8
beḍük3479,037,251,7224,4
tüz41318,916,191,9726,6
silig3778,826,541,7121,4
çın41558,795,951,9725,2
ög3928,726,291,7120,3
sözin3938,716,271,7120,3
ḳılınçı3978,696,211,7120,0
yalŋuḳ31048,656,111,7119,6
işke31208,565,901,7018,7
til31288,515,811,7018,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“sözi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (141) →
KB 210 yaşıl köktin indi yaġız yirke söz / sözi birle yalŋuḳ aġır ḳıldı öz
KB 1533 iḍi ḳısġa özlüg bu yalŋuḳ özi / saḳınçı uzun hem beḍük til sözi
KB 862 … / ilig aydı körgil köni er özi / tili köŋli birle biriker sözi
KB 4152 negü tir eşitgil awuçġa sözi / awuçġa sözi tutsa açlur közi
KB 1866 uḳuşluġ köni hem silig til sözi / bütünlük bile boldı ḳılḳı tözi
KB 1853 ḳayuḳa elig ursa itlü barır / ḳayuḳa sözi tegse yetlü barır
KB 464 yüzi körklüg erdi körüp köz ḳamar / sözi yumşaḳ erdi tili tüz tamar
KB 6429 olarnıŋ ḳılınçı ne ḳılḳı sözi / eşitip ḳutaḍġu ol eḍgü izi
EÇS IV 236a … âdişâh hizmetlerini edâ idesin. Ve illâ bu Melek karındaşın söz[i] doğrudur, zerre kadar şerî‘at u tarîkat ve hakîkat u ma‘rif …
KB 1644 müni boldı erdem sözi boldı söz / ilig turdı erse aŋar açtı köz