İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sözin

93
geçiş
34,5
milyonda
3.464.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Huastuanift1987,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig831.128,2
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Dede Korkut Kitabı5154,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Huast D 0,00
KuT D 0,00
KB D 0,88
DLT D 0,00
AH D 0,33
DK D 0,55

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sözin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kesti162412,1311,244,00232,1
açtı64410,498,952,4463,4
öglüg42010,189,502,0045,6
sözke4569,788,021,9936,8
ḳoptı3219,759,021,7332,0
sözlese3279,688,651,7330,4
itlür3309,648,501,7329,7
tüp3309,648,501,7329,7
toldı61569,627,122,4347,6
çıḳtı3359,588,281,7328,7
eşitti3399,548,121,7328,1
begler61989,406,782,4344,7
aḍaḳın3539,407,681,7226,2
iligke51579,366,852,2237,8
biliglig62549,156,422,4241,7
örü3829,137,051,7223,5
ögdülmiş52159,066,402,2134,6
tutsa41579,036,531,9828,4
tilin31268,816,431,7120,9
sözi31418,716,271,7120,2
eşitgil42398,625,921,9725,1
tut42408,625,921,9725,0
turup31768,515,951,7018,9
ilig76048,365,392,5838,8
birdi32268,275,591,7017,4
işi32448,195,481,6917,0
üküş34227,584,691,6613,8
kör45967,574,611,9217,9
kişi59927,244,192,1119,7
bilge35697,214,261,6412,0
öz36007,154,181,6411,7
eḍgü36876,983,991,6211,0
hem39056,623,591,599,4
iki39.4173,370,210,230,1

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“sözin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (93) →
KB 4844 az eḍgüke yalŋuḳ unıtur özin / yaşıl kökte üstün yorıtur sözin
KB 1701 yime yaḳşı aymış bu öglüg kişi / kim öglüg sözin tutsa itlür işi
KB 507 ayıttı bu ḫacib sözin yetrürek / tileki ne ermiş taḳı bütrürek
AH 511–512 bilip tutsa her kim ėdibniŋ sözin ḫalayıḳ ara ol güzinler özin
KB 2642 ḳayu türlüg er me sözin sözlese / anı uḳsa bilse yana kizlese
KB 6420 yir öpti turup çıḳtı kesti sözin / atın mindi urdı ewiŋe yüzin
KB 1562 sözin kesti ilig közi yaş saça / turup çıḳtı andın saḳınçıġ ḳuça
KB 4176 uluġla olarnı aġırla sözin / sini eḍgü tutġay yarutġay yüzin
KB 1007 muŋar meŋzetü aydı şair sözin / tilin söz bile tüzdi açtı yüzin
DK IV 35 … il ögrengil ve hem bize puṣu olġıl oġul didi uruz babasınuŋ sözin ṣımadı