İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sab

331
geçiş
122,7
milyonda
6
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Tunyukuk Yazıtı21.640,7
Irk Bitig21.542,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi326133,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

T —
IB D 0,33
Mait D 0,00
EÇS D 0,84

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sab) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
metîn901.15810,956,319,37619,3
sengistân2420710,516,884,86184,5
hisârı2942410,306,125,31191,3
yollar1719810,046,454,08120,0
kal‘adır244699,945,704,81144,1
üstüvârdır121329,736,533,4386,1
kavî142589,615,793,6785,7
çengelistân101189,516,433,1370,3
aşup112319,335,603,2564,4
şeddâdî144339,235,043,6371,2
kayalı72228,705,012,5635,2
dağlar116368,544,143,1342,6
kavîdir51108,545,532,1928,8
gâyet463.8518,493,616,23146,6
yalçın94948,484,212,8435,7
yolları62208,484,802,3628,5
müstahkem51468,425,132,1726,0
palankadır4588,406,131,9726,4
kapulardır51638,374,972,1624,9
kaya107438,253,782,9334,0
ıdmiş378,188,771,7332,0
kėlir388,188,581,7331,0
kat151.3758,173,473,5245,2
dolma41258,175,031,9420,2
murabba63668,144,062,3022,6
sahtiyân3228,127,121,7224,1
mahûf41548,084,731,9218,6
büğrü3398,056,291,7120,5
eniş3398,056,291,7120,5
beller3408,056,261,7120,3
hisârdır3418,056,221,7120,2
metîndir41718,034,581,9217,8
handakı75648,003,662,4422,7
handaklı3538,005,851,7018,6
handakdır3667,955,531,6917,3
şekli98637,953,412,7226,3
sûrı53627,893,822,0817,2
üstüvârı3907,875,091,6815,4
kayalardır3917,865,071,6815,4
çâr31137,794,761,6714,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (331) →
IB 11 … ı)g s(a)bçı, y(a)z(ı)g (a)tl(ı)g y(a)l(a)b(a)ç (ė)dgü / söz s(a)b (ė)lti k(ė)lir tir.
EÇS II 328b … -mâl olmuşdur. Andan serdâr-ı mu‘azzam Akçakal‘a üzre varup sa‘b [u] kavî hisâr-ı metîn olmağıla ceng-i azîm olup yedinci gü …
EÇS IV 213b … al‘ası cirminde inşâ etmişdir, ammâ bu kal‘a-i Sincâr gâyet sa‘b kûh-ı bülend üzre seng-tıraş bir kal‘a-i hâzır-bâşdır. Câni …
EÇS VII 94b … i ve çâh-ı cahîm-âsâ zindânı durur. Gâyet metîn ve vâsi‘ ve sa‘b kal‘a imiş.
EÇS III 17b … lemiz suya yazalım bir kitâb / Yazalım hem ismimiz şeyh ile şâb / Gönderelim bir kişi ashâbdan / İzzet ü ikrâm ile ahbâbdan …
EÇS IX Y135a … çârsû bölmesi ve Hünkâr câmi‘i bölmesi, el-hâsıl yedi bölme sa‘b hisâr-ı sedd-i İskender'dir.
EÇS X Y435b Ve şab dedikleri Süveys deryâsı içre olan acâyibâtlar var kim ibre …
EÇS IX Y103a … ‘ası leb-i deryâda bir amelî burun üzre bir Şeddâdî binâ-yı sa‘b u metîndir kim Anatolu hâkinde böyle bir kâr-ı insân kerb v …
EÇS VIII 246a … adımdır. Ammâ ba‘zı yerleri gâyet çâh-ı gayyâ-misâl uçurum sa‘b kayalardır. Aslâ bir tarafında handakı yokdur ve lâzım da d …
EÇS VI 97b Bu dahi bir kızıl kaya üzre vâsi‘ çemenzâr yerde bir sa‘b ve metîn dolma palanka-i rıhtım ve çatmalı ve şarampavlı ka …