İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tap

73
geçiş
27,1
milyonda
4.288.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
267
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Süci Yazıtı114.285,7
TT I-X1392,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası19498,8
Kutadgu Bilig48652,5
Atebetü’l-Hakâyık41.450,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sü —
TT D 0,00
KuT D 0,44
KB D 0,73
AH D 0,45

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tap) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
iḍim79510,428,412,6468,3
keḍim3910,2310,591,7339,2
tanuḳ44410,138,712,0040,7
ḳıl81929,957,592,8168,7
taŋrı229099,526,814,65165,3
ajunda3639,507,781,7226,5
erklig3719,427,611,7225,8
atın41609,146,851,9830,2
tilin31268,956,781,7222,3
kişike31408,856,631,7121,7
yaġı31618,716,431,7120,9
aḍın31648,706,401,7120,8
atı44348,015,411,9522,3
olarḳa33727,795,221,6915,9
söz35187,384,741,6714,0
içinde34.2734,501,701,202,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tap” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (73) →
KuT T. 38/79a2 … ol oġurda kim umınç tutmaduḳ bolur kim ḳorḳsa taŋrı üze ol tap turur aŋa ol taŋrı tegrügli turur işiŋe çınlıḳ üze ḳıldı ta …
KuT T. 33/10b2 … hem iki yüzlüglerge ḳoḍġıl azarlarını köŋül urġıl taŋrı üze tap taŋrı erklig
KuT T. 27/8b2 … ndürdi anı bilmek birle hem ferişteler tanuḳluḳ bėrürler ma tap taŋrı tanuḳ
KuT T. 27/10a3 … aŋar ʿayal aŋar ol kim kökler içinde aŋa ol kim yer içinde tap ol taŋrı erklig
KB 320 uḳuşluġ kişike işi tap uḳuş / biligsiz kişike atı tap söküş
KB 4728 özümdin kötürdüm bu arzu tilek / ḳoḍu bir bayatım maŋa tap yölek
KB 5389 közi suḳḳa tütmez bu dünya bütün / barı tap tigüçi tirildi ḳutun
KB 1287 tuta bilse tap bu tirilmiş neŋiŋ / ikigün ajunda ḳızartġay eŋiŋ
KB 3939 bu söz tap ḳıl emdi aḍın sözleme / uḳuşḳa biligke tilin özneme
KB 3964 … aḳır altunuġ er körüp bilmese / alıp azḳına bir taşıġ sürse tap