Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kül Tigin Yazıtı | 2 | 1.018,3 |
| Bilge Kagan Yazıtı | 3 | 1.216,5 |
| Tes Yazıtı | 1 | 6.622,5 |
| Şine Usu Yazıtı | 3 | 2.523,1 |
| Sekiz Yükmek | 1 | 217,0 |
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 1 | 26,3 |
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 881 | 359,9 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tatar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| askeri | 116 | 2.049 | 10,34 | 4,42 | 10,27 | 497,2 | |
| kavmi | 91 | 1.791 | 10,12 | 4,26 | 9,04 | 370,5 | |
| askeriyle | 25 | 532 | 9,17 | 4,15 | 4,72 | 97,8 | |
| hânzâde | 15 | 54 | 9,02 | 6,71 | 3,84 | 114,5 | |
| hânlar | 15 | 121 | 8,92 | 5,55 | 3,79 | 87,9 | |
| hân | 91 | 5.401 | 8,89 | 2,67 | 8,04 | 185,3 | |
| askerin | 16 | 250 | 8,84 | 4,60 | 3,83 | 72,2 | |
| askerine | 14 | 114 | 8,83 | 5,54 | 3,66 | 81,8 | |
| hân’a | 19 | 493 | 8,81 | 3,86 | 4,06 | 67,1 | |
| kalpağı | 12 | 22 | 8,75 | 7,69 | 3,45 | 112,2 | |
| köyüdür | 15 | 302 | 8,68 | 4,23 | 3,67 | 60,3 | |
| giray | 11 | 65 | 8,56 | 6,00 | 3,26 | 71,7 | |
| yalı | 11 | 118 | 8,48 | 5,14 | 3,22 | 58,0 | |
| boğdan | 12 | 275 | 8,40 | 4,04 | 3,25 | 45,2 | |
| kırım’a | 10 | 146 | 8,30 | 4,69 | 3,04 | 46,5 | |
| askerinden | 9 | 62 | 8,27 | 5,78 | 2,95 | 55,7 | |
| geray | 12 | 400 | 8,25 | 3,50 | 3,16 | 36,7 | |
| asâkiri | 16 | 874 | 8,21 | 2,79 | 3,42 | 34,7 | |
| leh | 11 | 412 | 8,11 | 3,33 | 2,99 | 31,3 | |
| askerinin | 8 | 94 | 8,05 | 5,01 | 2,74 | 40,7 | |
| hemân | 38 | 3.865 | 8,03 | 1,89 | 4,50 | 44,5 | |
| bozası | 7 | 43 | 7,94 | 5,94 | 2,60 | 45,1 | |
| deli | 8 | 231 | 7,87 | 3,71 | 2,61 | 26,6 | |
| hâna | 7 | 118 | 7,83 | 4,49 | 2,53 | 30,5 | |
| eti | 7 | 119 | 7,82 | 4,47 | 2,53 | 30,4 | |
| ulemâyı | 8 | 279 | 7,81 | 3,44 | 2,57 | 23,8 | |
| bin | 89 | 12.267 | 7,79 | 1,45 | 5,99 | 67,1 | |
| eflak | 7 | 188 | 7,73 | 3,81 | 2,46 | 24,2 | |
| hân’ın | 10 | 653 | 7,73 | 2,53 | 2,62 | 18,7 | |
| kırım’dan | 6 | 44 | 7,71 | 5,69 | 2,40 | 36,4 | |
| kardaş | 6 | 70 | 7,67 | 5,02 | 2,37 | 30,6 | |
| bizim | 14 | 1.355 | 7,67 | 1,96 | 2,78 | 17,4 | |
| kerre | 23 | 2.808 | 7,67 | 1,63 | 3,25 | 20,9 | |
| at | 17 | 1.891 | 7,64 | 1,76 | 2,91 | 17,7 | |
| çok | 10 | 753 | 7,64 | 2,33 | 2,53 | 16,3 | |
| ibtidâ | 16 | 1.747 | 7,63 | 1,79 | 2,84 | 17,1 | |
| değer | 6 | 100 | 7,63 | 4,50 | 2,34 | 26,3 | |
| ahmed | 20 | 2.491 | 7,60 | 1,60 | 3,00 | 17,7 | |
| başlarına | 6 | 139 | 7,57 | 4,03 | 2,30 | 22,5 | |
| zîrâ | 26 | 3.589 | 7,57 | 1,45 | 3,24 | 19,5 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Biçim ailesi
tatar* ile tüm bağlamlar →“tatar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (893) →| EÇS VII 125a | … iri bir hilâf-ı şer‘ za‘îf kavl üzre bir hükm etse ulemâ-yı | Tatar | ol bâr ol bâtıl hükm eden âsîyi taş ile depelerler, aslâ am … |
| EÇS VII 115a | … ış asker aç kurd gibi koyuna ve koyun tuza sunar gibi sunup | Tatar | küffâra tâ‘ûn-ı ekber girir gibi eyle girdiler kim ileri ge … |
| EÇS VII 147a | … e olan hayvânât ve sığır ve sıpa ve at ve koyun ve kuzu bir | Tatar | kavminde yokdur. Ve esîrleri dahi gâyet çokdur. Gâyet ağniy … |
| EÇS V 35a | Karye-i Kaplıbâğlı: | Tatar | köyüdür ve İsmâ‘îl nâhiyesidir. Andan, |
| EÇS VI 4a | … ızları ve oğlanları arabaların atlarına tahmîl edüp niçesin | Tatar | atlarına bindirüp koyunları bırağup cümle sığırları sürüp b … |
| EÇS VII 108a | … ân-ı Dağıstân. Acem ve Hind ve Özbek ve Bulgar, bunlar dahi | Tatar | olmağile başka lisânları ve başka gûne kitâbetleri var kim … |
| EÇS VII 128a–128b | … erm âteş edüp bir gûne kebâb pişirirler kim gûyâ ilik olur. | Tatar | mâbeyninde böyle pişmiş elli vukıyye gelir bir koyun kebâbı … |
| EÇS VI 187a | … ümle serhadlilere ve cümle Pojagalılara ve cümle 3.006 aded | Tatar | askerlerine ale's-seviyye âdem başına (---) aded guruş değü … |
| EÇS VII 143a | … ede: Sâfî ayvalı ve yüz evli ve bir câmi‘li ve bir hammâmlı | Tatar | köyüdür. Andan yine 4 sâ‘atde Nakşevân eli, ya‘nî Şîrîn beğ … |
| EÇS V 52b | … debbir Kırım Hânına bir mahabbetnâme gönderse kırk elli bin | Tatar | murâd edindiği yerde hâzır-bâş idi. |