İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tidi

24
geçiş
8,9
milyonda
11.173.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
12
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Tunyukuk Yazıtı75.742,4
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Kutadgu Bilig10135,9
Atebetü’l-Hakâyık51.812,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
T —
Mait D 0,00
KB D 0,70
AH D 0,46

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tidi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

T 7 geçiş  ↔  KB 10 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: tidi

T 7 geçiş  ↔  AH 5 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: tidi

KB 10 geçiş  ↔  AH 5 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: tidi

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
igiḍgen3611,6812,781,7349,0
başladı31659,028,001,7327,4
ben46777,556,381,9827,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tidi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (24) →
KÇ 21–22 … ad[ı] .... Işbara B(i)lge Küli Çor [...s]üke tusa bol[ayi]n tidi. Ülügi ança ermiş erinç: Yaġıḳa yalıŋus oplayu tegip, opulu …
Mait bir ikintişke (söz) savın söz--leşü purnaḳi inçe (tip) tidi körüŋ--ler küçlügler.. bu yirtinėŋçüde aŋsız üküş nomlug te …
KB 6438 ḳanı ol suḳ ilçi ilim az tidi / öküs il kücedi yiyü bilmedi
T 26 … (ė)ş(i)d(i)p : ḳ(a)ġ(a)n(ı)m : b(e)n (e)bġ(a)rü : tüş(a)yin tidi:
T 32 … n(ı)ġ : kööŋl(ü)ŋça (a)y : b(e)n s(a)ŋa ne (a)- / y(a)yin : tidi: k(e)lir (e)rs(e)r : köörü k(e)lür : k(e)lm(e)z (e)rs(e)r : …
KB 3897 bayat atı birle sözüg başladı / törütgen igiḍgen keçürgen tidi
T 32 … i)ş üg(ü)z(ü)g / k(e)çe k(e)lt(i)m(i)z : k(e)lm(i)şi: (a)lp tidi: tuym(a)dı: t(e)ŋri um(a)y : / ıduḳ y(ė)r sub : b(a)sa b(ė) …
T 26 türġ(ı)ş ḳ(a)ġ(a)ni: t(a)şıḳm(i)ş tidi : / on oḳ bod(u)ni: ḳ(a)lıs(ı)z t(a)şıḳm(i)ş : t(a)bġ(a)ç s …
T 32 … : k(e)lm(e)z (e)rs(e)r : tıl(ı)ġ / s(a)b(ı)ġ : (a)lı olur : tidi: (a)ltun yışda: ol(u)rt(u)m(u)z
T 32 bu süg (ė)l(e)t: tidi: ḳııy(ı)n(ı)ġ : kööŋl(ü)ŋça (a)y : b(e)n s(a)ŋa ne (a)- / y …