İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tiliŋ

12
geçiş
4,4
milyonda
19.080.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig8108,7
Atebetü’l-Hakâyık2725,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,33
KB D 0,59
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tiliŋ) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

Bu pencerede en az 3 kez birlikte geçen sözcük yok.

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tiliŋ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (12) →
KB 1026 köni sözler erse tiliŋ tepresü / sözüŋ egri erse özüŋ kizlesü
KB 672 maŋa ayġıl emdi ne ol erdemiŋ / beḍük sözledi söz bu öktem tiliŋ
KB 25 aya birke bütmiş tiliŋ birle ög / köŋül bütti şeksiz amul tutġıl ög
KB 6643 tiliŋ tıḍ boġuz yıg uḍıma üküş / közüŋ yum ḳulaḳ tu bir inçin tur …
AH 133–136 … ı üküş yaŋşaġan til unulmaz yaġı sözüŋ boşlaġ ıḍma yıġa tut tiliŋ yeter başḳa bir kün bu til boşlaġı
KuT T. 31/35b1–2 97 bütünlükin asan ḳıldımız anı seniŋ tiliŋ birle müjde bėrmek üçün aŋar saḳnuḳlarḳa ḳorḳutġay sen tėp …
KuT T. 36/88b2 58 bütünlükin asan ḳıldımız anı seniŋ tiliŋ birle olar pend alsunlar tėp
AH 129–132 … tgil biliglig negü tip ayur ėdėbler başı til küḍezmek tiyür tiliŋ bekte tutġıl tişiŋ sınmasun ḳalı çıḳsa bektin tişiŋni sıyur
KB 967 başıŋnı tilese tiliŋni küḍez / tiliŋ tegme künde başıŋnu yanur
KB 3092 yana yanġıl emdi tilek birge öz / tiliŋ ewre yandur turu ḳaldı söz