İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yüzin

60
geçiş
22,2
milyonda
5.138.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)11508,0
Kutadgu Bilig39530,1
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı7215,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,61
KB D 0,78
DLT D 0,00
AH D 0,00
DK D 0,70
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yüzin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Mait 11 geçiş  ↔  KB 39 geçiş

benzerlik 0,02

Karşılaştırılan yazılışlar: yüzin

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
külçire5711,2611,972,2478,0
kizledi5911,2111,612,2474,0
yirke64710,849,492,4567,8
ewürdi31010,4610,721,7339,6
yaşıḳ32010,269,721,7334,9
körse610910,188,272,4457,3
braman32510,189,401,7333,5
ḳalıḳ3739,537,851,7226,8
toldı31568,836,761,7222,2
inçe64268,666,312,4240,8
dünya42958,536,251,9726,9
ilig36047,214,801,6714,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yüzin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (60) →
KB 4364 otaçı unamaz mu‘azzim sözin / mu‘azzim otaçıḳa ewrer yüzin
KB 5670 ḳalıḳ tügdi ḳaşın tünertti yüzin / tutup badı barça kişiler közin
Mait … im bėrimim / -.. ötep inçin ereyin bu savag ėşidip emgeklig yüzin iye taya badari braman inçe tėp tėdi..
KB 1073 küwençlik tiriglik kötürdi özin / yayıġ dünya mindin ewürdi yüzin
KB 624 sewindi ilig kör yaruttı yüzin / anı kördi ay toldı yumdı közin
KB 4477 usa ew ḳızı al elig tegmedük / seniŋde aḍın er yüzin körmedük
KB 1887 aḍın il kişisi eşitti munı / yüzin körgüke arzuladı anı
DK Muk. 25 ṣabadança yirinden örü turur elin yüzin yumadın toḳuz bazlammaç ilen bir külek yoġurd gözler ṭoyınç …
KB 6211 yasıḳ yirke indi yüzin kizledi / ḳalıḳ ḳarşu keldi izin izledi
AH 157–160 … az ḳıl sözüŋ küḍezilse bu til küḍezlür özüŋ rėsul erni otḳa yüzin atġuçı til ol tidi yıġ til yul ottın yüzüŋ