İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yıpar

12
geçiş
4,4
milyonda
19.005.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
11
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
TT I-X1392,5
Kutadgu Bilig795,2
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
Mait D 0,33
TT D 0,00
KB D 0,43
DLT D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yıpar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yıd31811,6812,191,7345,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yıpar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (12) →
KB 71 saba yili ḳoptı ḳaranfil yıḍın / ajun barça bütrü yıpar burdı kin
KB 312 yıpar kizlese sen yıḍı belgürer / bilig kizlese sen tilig ülgüler
KB 6514 yıpardın yıpar oḳ yıḍır ol iḍi / peliddin kelir ol arıġsız yıḍı
KB 1937 … E / / ilig aydı uḳtum bu söz barça çın / köni sözlediŋ söz yıpar burdı kin
Mait … inḫualar kumut suman puntrikta ul-atı ḫua çeçekler edgü yıd yıpar birle ḳatı ḳarı yaġarlar (.) uluġ küçlüg tŋriler ikitin [bė …
KB 64 yaġız yir yıpar toldı kafur kitip / bezenmek tiler dünya körkin itip
KB 4848 yitürdüm yigitlik yetildi yaşım / yıpar kitti kafur aşundı başım
Sek (Ia) yıd yıpar bultuḳmaz yıdlamış yıdig alḳu inçe ötgürü usar
DLT II, 122 … saçıldı / Türlüg çeçek suçuldı / Yinçü ḳapı açıldı / Çından yıpar yuġruşur
KB 70 tümen tü çiçekler yazıldı küle / yıpar toldı ḳafur ajun yıḍ bile