İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yaġ

129
geçiş
47,8
milyonda
3
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Uigurica I-IV1158,4
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig340,8
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi12249,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

U D 0,00
ShoR D 0,00
KB D 0,29
DK D 0,33
EÇS D 0,79

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yag) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bal2617111,478,645,09264,2
değirmeni136011,149,153,60142,1
bâlî499,8910,182,0050,6
tulumların379,5010,131,7337,7
peneze3189,398,771,7331,0
pirinç51229,356,742,2237,1
bol41099,116,581,9828,8
neft3728,936,771,7222,3
koyun75018,515,192,5736,9
balı32328,095,081,6815,3
sığır32398,065,041,6815,2
suyu36676,953,561,589,3
at51.8916,342,791,9110,8
hâsıl31.1336,282,791,486,5
alup52.4595,982,411,828,6
yetmiş42.2755,772,201,566,0
olmuş31.8245,652,101,334,2
gibi64.6055,381,771,736,3
kadar54.2585,221,621,514,5
ederler54.5655,131,521,464,0
u1617.4344,901,262,339,4
yüz1112.2724,861,231,906,2
yokdur44.6454,781,171,112,1
üzre1011.8894,771,141,724,9
cemî‘i33.6874,691,090,921,4
ve107147.9194,570,924,8738,2
ile1423.7694,260,621,312,3
niçe47.0564,190,570,650,5
üç47.1634,170,550,630,5
iki59.4174,100,470,630,5
her35.9674,010,390,410,2
olur36.0124,000,380,400,2
vardır48.5683,910,290,360,1
yine37.3723,710,090,100,0
ammâ615.2293,680,040,070,0
olup617.2813,50-0,14-0,250,1
cümle621.1973,20-0,43-0,860,6
bin312.2672,99-0,65-0,980,7
edüp423.9572,44-1,20-2,583,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (129) →
EÇS VII 106b … ece yağ akup Karadeniz'in yüzünü yağ bürüyüp Akdeniz'e bile yağ cereyân edüp cemî‘i leb-i deryâda olan benderlerin ahâlîler …
EÇS I 175b–176a … re zeyt yağların pür edüp ubûr ederler. 176a Ardları sıra yağ emîni pençe-i âfitâb gulâmlarıyla küheylân atlar üzre ubûr …
EÇS X Y123a … ra endirüp say yağı-misâl müşk [ü] amber-i hâm râyihalı bir yağ oldu kim râyiha-i tayyibesinden huzzâr-ı meclisin demâğları …
EÇS X Y396b–Y397a … im Dâyimüddîn Kan iki yüz ekmek ve birer koyun ve iki kazan yağ ve bir cerre bal Y 397a ve elli şenbe(?) at yemi pâk arpa …
EÇS I 179a "Bir simsim dânesinden ne kadar rıtl yağ çıkar?" dedi.
EÇS X Y124b … vân timarhânesinde bu fârûk günü iki fincân yılan maslûkası yağ ile içdiğim gece biribiri ardı sıra iki kerre ihtilâm oldum …
EÇS VI mük. 137b … guruş verüp her ay başında onar araba pirincimiz ve bal ve yağ ve şem‘-i aselimiz ve darçın ve biber ve unumuz ve buğdayım …
EÇS X Y205b–Y206a … mahsûb olur. Zahîreleri beksumât ve cübn-i hâlûm ve bal ve yağ ve kahve ve pirinc ve bakla ve şa‘îr ve gayrı zahâyirdir.
EÇS VII 173b … her yıl niçe kerre yüz bin koyun pâdişâh kayserin matbahına yağ ve koyun gönderelim" deyü yalvardılar. Hemân bizimle olan e …
EÇS IX Y31a–Y31b … âdem gelüp gasl edüp ifâkat bulurlar. Suyu vücûd-ı insânda yağ gibi cilâ verir. Cüzâm marazına mübtelâ olan kırk gün âbınd …