İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yad

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
183
geçiş
67,8
milyonda
4
biçim
6
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
TT I-X2784,9
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası431.128,8
Kutadgu Bilig113,6
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı7215,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi12952,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

TT D 0,33
KuT D 0,79
KB D 0,00
AH D 0,00
DK D 0,57
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yâd) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
taŋrını102110,659,783,16121,4
ḳılġıl115810,558,453,31109,2
ḳılıŋlar82810,289,042,8286,9
rûhı132459,966,613,5794,2
hayr174439,806,144,06112,1
ni‘metini579,7510,362,2366,8
şerîflerin71019,667,002,6354,5
ervâhların499,429,682,0047,8
şâd51009,186,532,2135,6
siziŋ51309,036,152,2033,0
eylemişdir4689,036,761,9829,8
ḳılınsa389,019,431,7334,5
ismiyle51398,996,052,2032,3
ḳılġan3228,917,971,7327,6
ḳılıŋ3248,897,851,7227,1
dilşâd3298,867,571,7225,9
bitig51778,835,702,1929,9
osmân’ı3448,766,971,7223,3
erenler3528,716,731,7222,2
ismi84458,715,052,7440,7
ḳılmaḳ3568,686,631,7121,8
şehîdânı3838,536,061,7119,4
taŋrınıŋ31028,435,761,7018,2
üküş64228,344,712,3627,8
olunur151.3818,304,323,6861,7
fâtiha31558,185,161,6815,7
nâmıyla42738,174,761,9318,7
bâkî31668,145,061,6815,3
et31928,034,851,6714,4
olmaz44927,603,911,8714,2
şerîfin33837,443,851,6110,5
oldukda57897,403,552,0415,5
taŋrı59097,233,342,0214,2
bizi34817,213,521,589,2
ederler194.5657,032,943,7944,6
du‘â35737,023,271,558,2
melik35877,003,241,558,1
osmân51.2856,802,841,9211,1
etdik38756,542,661,466,0
âli72.5876,372,322,1211,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (183) →
KuT T. 30/51b1 44 belgülüglerni bitilmişlerni indürdümiz seniŋ tapa yad ḳılġu belgürtse sen kişilerke anı kim indürdi erse olarḳa b …
EÇS X Y181b–Y182a … rîmen ayağ üzre kalkarlar. Ve iki kerre âl-i Osmân pâdişâhı yad oldukda yine cümle ayağ üzre kalkarlar.
KuT T. 28/65a1 2 bütünlükin müʾminler anlar kim ḳaçan yad ḳılınsa taŋrı ḳorḳar köŋülleri ḳaçan oḳınsa olar üze [ayatl …
EÇS IV 289a … mi‘lerinde hutbe içre ibtidâ Âl-i Osmân, andan şâh-ı İrân'ı yâd ederler, ammâ Âl-i Osmân'a ziyâde muhabbet ederler. "Ah Osm …
EÇS V 18a … n beri bir yerde esüp nân u nemek hakkı olduğundan hayr ile yâd etmeğiçün bu yüzden tahrîr olundu. Rahmetullâhi aleyh.
EÇS IV 230b … e Âl-i Osmân'ı ve Melek Paşa'yı ve Hân'ı cümle evlâdlarıyla yâd edüp ba‘de'd-du‘â el yüze sürüp "Destûr ey vezîr-i rûşen-za …
DK IX 7 … ṭoḳuz tümen gürcistan aġzına varup ḳondı ḳaravullıḳ eyledi yad kāfir gelse başın oġuza armaġan gönderür-idi yılda bir kerr …
EÇS IX Y208a Anı bir Fâtiha ile rûh-ı şerîfin yâd edüp yine kıbleye bâğ u bâğçeler içre tâ Akabe hânından 6 s …
EÇS V 125a–125b mısra‘ın yâd etdiler ve benim birâderim, lutf eyle, kolunda olan guzât-ı …
EÇS VIII 304b … hâzırûn-ı cemâ‘at-i gâziyân-ı mücâhidânları du‘â-i hayr ile yâd edüp cemî‘i yetmiş seksen bin aded huzzâr sığâr u kibâr guz …