İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yarı

5 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
181
geçiş
67,1
milyonda
5
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası36945,1
Kutadgu Bilig10135,9
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi13354,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
KuT D 0,74
KB D 0,51
AH D 0,00
EÇS D 0,79

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yârı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
gârı3117511,488,375,55304,2
refîki82010,359,542,8293,6
sâdık7489,978,092,6465,6
gâr6789,577,162,4348,2
muvâfık6929,496,932,4346,1
bėrmekke429,4811,862,0060,3
vefâdâr449,4710,862,0060,3
muvâfıklar469,4510,282,0052,6
kadîmimiz4169,388,862,0042,3
bėrürler4189,368,692,0041,2
özleriŋe4189,368,692,0041,2
sizke82239,346,062,7951,8
ağzı61239,346,512,4242,6
nedîmi5739,337,002,2238,9
ap4579,117,031,9831,3
gârıdır339,0610,861,7345,2
bârî104339,065,433,0956,0
bėrilmezler349,0510,451,7340,7
bėrseler359,0510,131,7338,5
kadîmim369,049,861,7336,9
sâdıkı379,039,641,7335,6
basut3128,998,861,7331,7
refîkı3138,998,751,7331,2
bėrse3158,978,541,7330,2
kılup83428,975,452,7645,0
olarḳa83728,895,322,7643,7
bėrür3598,686,571,7121,5
taŋrıdın3728,606,281,7120,3
anlarḳa3888,515,991,7019,1
taŋrınıŋ31028,445,781,7018,2
refîk31198,365,551,7017,3
hamza31238,345,511,6917,1
eger53308,324,822,1623,8
velî65118,154,452,3425,7
cenâbı87878,084,242,6832,0
abdi31878,064,901,6714,6
mâ31938,044,861,6714,5
cânım32018,014,801,6714,2
taŋrı79097,723,842,4624,3
benim56537,623,832,0817,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (181) →
EÇS X Y246a … i vuzû‘ edüp Sultân Hasan câmi‘i içre edâ-yı salât edüp bir yâr-ı vefâdârıma râst gelüp serencâm [u] sergüzeşti buna takrîr e …
KB 5821 du‘a birle yarı basut ḳıl maŋa / unıtma mini sen tutuzdum saŋa
KB 5935 tilese bayat birge yarı basut / maŋa örtlür erse anı sen yarut
EÇS VII 182b … bunda bir kemâl-i ma‘rifet sâhibi abd-i memlûkum ve refîk-i yâr-ı muvâfıkım müşevveşü'l-hâl olup anıniçün bir kızak araba pey …
KuT T. 36/31a1–3 46 ermez olarḳa dostlar yari bėrseler olarḳa taŋrıda aḍın kimni kim azıtsa taŋrı yoḳ aŋa …
EÇS V 135a "Hay Evliyâ-yı yâr-ı gâr-ı kadîmim, hoş geldin ve sefâ geldin" deyüp hamd-i Hudâ …
KuT T. 38/25a1 … miz siziŋ içiŋizde kimerseke hemişe / ulaşu eger toḳuşsaŋız yari bėrgey-miz sizke taŋrı tanuḳluḳ bėrür olar yalġançılar turu …
EÇS VII 182b … sırrına böyle buldu yol, / İsmi Husrev idi hem şîrîn idi, / Yâr-ı hemrâz-ı sehergâhım idi, / Nâgehân nehr-i Ten'in sâhiline, …
EÇS III 172b … oyun ve gayri me’kûlât [u] meşrûbât-ı bî-kıyâs alup hakîrin yâr-ı gâr-ı münâsiblerinden beş altı ağa ile haymelerimiz alup Kâ …
EÇS II 261b–262a … âh evc-i âsumâna peyveste oldu. Bu hâlde iken Cenâb-ı Bârî, yarı kılup bir rîh-ı tayyib zâhir olup gubâr-ı siyâhı ref‘ edüp …