İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yari

6 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
254
geçiş
94,1
milyonda
6
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası36945,1
Kutadgu Bilig10135,9
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20684,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
KuT D 0,74
KB D 0,51
AH D 0,00
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yârı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bârî7843311,867,908,79717,0
kılup6334211,767,937,90581,7
gârı3117511,217,885,54283,1
cenâbı4178710,336,116,31269,5
refîki8209,909,052,8288,2
kılmayup7129,759,602,6484,4
hikmeti329769,745,445,53180,5
sâdık7489,577,602,6360,9
gâr6789,216,672,4344,1
muvâfık6929,156,442,4242,1
sizke82239,105,572,7746,5
ağzı61239,036,022,4138,5
bėrmekke429,0011,372,0057,5
vefâdâr448,9910,372,0057,5
muvâfıklar468,989,792,0049,9
nedîmi5738,976,512,2135,6
kadîmimiz4168,928,371,9939,6
bėrürler4188,918,211,9938,5
özleriŋe4188,918,211,9938,5
ap4578,726,541,9828,7
olarḳa83728,714,842,7338,4
gârıdır338,5810,371,7343,2
bėrilmezler348,579,961,7338,7
bėrseler358,579,641,7336,4
kadîmim368,569,371,7334,8
inâyeti378,569,151,7333,6
sâdıkı378,569,151,7333,6
basut3128,538,371,7329,7
refîkı3138,528,261,7329,1
bėrse3158,518,051,7328,2
nesîmi3328,436,961,7223,3
bėrür3598,296,081,7119,5
hudâyı41788,254,901,9319,5
taŋrıdın3728,245,791,7018,3
anlarḳa3888,175,501,6917,1
kibriyâ3918,155,451,6916,9
eger53308,134,332,1220,6
taŋrınıŋ31028,115,291,6916,2
refîk31198,045,071,6815,3
hamza31238,035,021,6815,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (254) →
EÇS X Y246a … i vuzû‘ edüp Sultân Hasan câmi‘i içre edâ-yı salât edüp bir yâr-ı vefâdârıma râst gelüp serencâm [u] sergüzeşti buna takrîr e …
KB 5821 du‘a birle yarı basut ḳıl maŋa / unıtma mini sen tutuzdum saŋa
KB 5935 tilese bayat birge yarı basut / maŋa örtlür erse anı sen yarut
EÇS VII 182b … bunda bir kemâl-i ma‘rifet sâhibi abd-i memlûkum ve refîk-i yâr-ı muvâfıkım müşevveşü'l-hâl olup anıniçün bir kızak araba pey …
KuT T. 36/31a1–3 46 ermez olarḳa dostlar yari bėrseler olarḳa taŋrıda aḍın kimni kim azıtsa taŋrı yoḳ aŋa …
EÇS V 135a "Hay Evliyâ-yı yâr-ı gâr-ı kadîmim, hoş geldin ve sefâ geldin" deyüp hamd-i Hudâ …
KuT T. 38/25a1 … miz siziŋ içiŋizde kimerseke hemişe / ulaşu eger toḳuşsaŋız yari bėrgey-miz sizke taŋrı tanuḳluḳ bėrür olar yalġançılar turu …
EÇS VII 182b … sırrına böyle buldu yol, / İsmi Husrev idi hem şîrîn idi, / Yâr-ı hemrâz-ı sehergâhım idi, / Nâgehân nehr-i Ten'in sâhiline, …
EÇS III 172b … oyun ve gayri me’kûlât [u] meşrûbât-ı bî-kıyâs alup hakîrin yâr-ı gâr-ı münâsiblerinden beş altı ağa ile haymelerimiz alup Kâ …
EÇS VII 91a–91b … imdir ki bir dahi görmeğe nefret etmişim, ammâ Cenâb-ı Bârî yârî kılup yine gelüp seyâhat etdik.