Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 4 | 105,0 |
| Kutadgu Bilig | 29 | 394,2 |
| DLT’deki Türkçe parçalar | 1 | 344,7 |
| Atebetü’l-Hakâyık | 2 | 725,2 |
| Dede Korkut Kitabı | 87 | 2.681,9 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 118 | 48,2 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: aldı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| boyına | 8 | 11 | 10,02 | 9,99 | 2,83 | 103,0 | |
| eline | 15 | 277 | 9,89 | 6,24 | 3,82 | 101,2 | |
| gizledi | 6 | 7 | 9,63 | 10,23 | 2,45 | 81,2 | |
| ağ | 10 | 205 | 9,52 | 6,09 | 3,12 | 65,3 | |
| kabzai | 9 | 186 | 9,43 | 6,08 | 2,96 | 58,6 | |
| ṣordı | 5 | 3 | 9,39 | 11,19 | 2,24 | 72,5 | |
| ecel | 6 | 53 | 9,39 | 7,31 | 2,43 | 49,6 | |
| ürkdi | 5 | 10 | 9,35 | 9,45 | 2,23 | 58,6 | |
| yigidin | 5 | 12 | 9,34 | 9,19 | 2,23 | 56,2 | |
| ḳırḳ | 7 | 114 | 9,34 | 6,43 | 2,61 | 49,0 | |
| diyenler | 5 | 14 | 9,33 | 8,97 | 2,23 | 54,2 | |
| tasarrufa | 6 | 67 | 9,32 | 6,97 | 2,43 | 46,6 | |
| virdi | 6 | 69 | 9,31 | 6,93 | 2,43 | 46,3 | |
| sunup | 5 | 29 | 9,25 | 7,91 | 2,23 | 45,8 | |
| menüm | 6 | 118 | 9,10 | 6,15 | 2,42 | 39,7 | |
| fāni | 4 | 6 | 9,05 | 9,87 | 2,00 | 50,3 | |
| süŋüsin | 4 | 7 | 9,05 | 9,64 | 2,00 | 48,4 | |
| ḳalem | 4 | 13 | 9,01 | 8,75 | 2,00 | 41,9 | |
| babasınuŋ | 4 | 14 | 9,01 | 8,64 | 1,99 | 41,2 | |
| canın | 4 | 23 | 8,96 | 7,93 | 1,99 | 36,7 | |
| dünya | 8 | 295 | 8,93 | 5,25 | 2,75 | 42,8 | |
| intikâmın | 4 | 31 | 8,91 | 7,50 | 1,99 | 34,2 | |
| elinden | 10 | 466 | 8,86 | 4,91 | 3,06 | 49,0 | |
| açtı | 4 | 44 | 8,85 | 6,99 | 1,98 | 31,2 | |
| öŋin | 4 | 57 | 8,78 | 6,62 | 1,98 | 29,1 | |
| yir | 6 | 214 | 8,76 | 5,29 | 2,39 | 32,5 | |
| ḳılıç | 4 | 83 | 8,66 | 6,08 | 1,97 | 26,0 | |
| adûdan | 3 | 4 | 8,65 | 10,04 | 1,73 | 39,0 | |
| adüvden | 3 | 4 | 8,65 | 10,04 | 1,73 | 39,0 | |
| ḳopuzı | 3 | 6 | 8,64 | 9,45 | 1,73 | 35,2 | |
| ḫana | 3 | 7 | 8,63 | 9,23 | 1,73 | 33,9 | |
| vardı | 4 | 90 | 8,63 | 5,96 | 1,97 | 25,4 | |
| abdest | 3 | 8 | 8,62 | 9,04 | 1,73 | 32,9 | |
| gaybî | 3 | 9 | 8,62 | 8,87 | 1,73 | 32,0 | |
| bitig | 5 | 177 | 8,61 | 5,31 | 2,18 | 27,2 | |
| ṣudan | 3 | 10 | 8,61 | 8,71 | 1,73 | 31,3 | |
| ḳılıcın | 3 | 15 | 8,58 | 8,13 | 1,73 | 28,5 | |
| dilîr | 4 | 105 | 8,57 | 5,74 | 1,96 | 24,1 | |
| aru | 3 | 19 | 8,56 | 7,79 | 1,72 | 26,9 | |
| oḳıdı | 3 | 19 | 8,56 | 7,79 | 1,72 | 26,9 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Biçim ailesi
aldı* ile tüm bağlamlar →“aldı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (241) →| EÇS III 51b–52a | … aç Kürd âdemleri gelüp "Revân kal‘asın Murâd Hân yedi günde | aldı | . Hâlâ şâh yedi ayda döğe döğe alalı yedi gündür ve Revân ka … |
| DK II 53 | geldi | aldı | yorıyu virdi çoban daḫı ḳazanuŋ ardından yetdi ḳazan döndi … |
| EÇS VIII 193a | … du tav" deyüp selâm verdim. Ol dahi "tav mondu" deyüp selâm | aldı | . |
| EÇS IV 274a | … apucular kethudâsı {hânın} vâlidesine müjdeye gidüp on kise | aldı | . |
| EÇS II 265b–266a | … istân'da ve Kırım'da on sekiz aded üserâlar ihsân edüp yine | aldı | . Cân u cihândan me’yûs iken ol deryâ-yı bî-emânda yine dörd … |
| DK VIII 60 | ḳılıca ṭutdı anı daḫı iki para eyledi pes yayını eline | aldı | oḫ-ıla ol ḳılıç aṣılan zenciri urdı ḳılıç yire düşdi gömild … |
| DK X 33 | … ŋin aldı döndürimez aġayıluŋ ḳoçları ürkdi gider çoban öŋin | aldı | |
| DK XI 4 | kāfir iline geldi gider-iken ḳazanuŋ ḳarangulu gözini uyḫu | aldı | bigler ayıtdılar ḫanum dönelüm ḳazan aydur birez daḫı ilerü … |
| EÇS VI 65b | {Hâtif-i gaybî dedi târîhini / | Aldı | Acem milkini Sultân-ı Rûm, / Sene 920}. |
| EÇS III 142b–143a | … . Cümle yârân şâdumân oldular. Andan Sarrâc Mehemmed Çelebi | aldı | ve şükr-i Hudâ eyledi. Bu kerre bizi bu çeşmeye getiren Yür … |