İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

apa

22
geçiş
8,2
milyonda
12.004.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
34
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Şine Usu Yazıtı1841,0
Kutadgu Bilig16217,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
KT D 0,00
BK D 0,00
T —
ŞU —
KB D 0,67
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: apa) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
oġlanı61112,5413,032,45100,7
oġlanın3411,8813,491,7353,4
bayat42119,148,181,9937,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“apa” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (22) →
KB 1122 ne muŋluġ turur bu apa oġlanı / tilek teg bulumaz tiriglik küni
KB 1922 törütti apa oġlanın bir bayat / uluġ bar kiçig bar isiz eḍgü at
T 32 … m(i)ş : bög<ü> ḳ(a)ġ(a)n : b(a)ŋ(a)ru : (a)nça / yıdm(i)ş : (a)pa t(a)rḳ(a)nġ(a)ru : içre s(a)b : ıdm(i)ş : bilge tunyuḳuḳ / …
KB 3330 apa oġlanı barça yalŋuz umaz / özüŋ munda yalŋuz ḳalı iglemez
KB 4854 apa oġlını emdi erklig bayat / törütti iki iş üçün birdi at
KB 3653 buzulġay ajun barça ḳalġay ḳuruġ / apa oġlana barça kesgey uruġ
KB 1958 apa oġlanı barça aştı beḍük / bilig birle boldı kör öḍrüm keḍ ö …
ŞU G 14 .... ky .. sgr . k . tıŋıl kidt -m? . apa
KB 1732 apa oġlanın körse muŋluġ tigü / bütün kün tirer neŋ bulumaz yig …
KÇ 1 ... alpin erdemin üçün Ap[a Tarḳan] Çıḳan Tunyuḳuḳ ėtip bermiş.