İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

başında

595
geçiş
220,5
milyonda
510.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)9226,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig13176,7
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi568232,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,00
KuT D 0,00
KB D 0,70
DK D 0,45
EÇS D 0,92

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimAbhKuTKBDKEÇSToplam
başında91134568595
başı’nda····11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: başında) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
iskele7320711,547,648,50658,5
cisir4022610,646,656,26297,2
cisr2717110,176,485,14193,9
köprü201039,876,784,43152,6
cisrin161509,465,923,93101,6
cisri226579,174,254,4488,6
geçit11729,086,443,2878,2
keçürmiş10219,068,083,1597,8
bayır121868,985,193,3763,8
dağ132548,974,863,4863,1
köşe111868,855,073,2256,6
şasdrnıŋ8248,737,562,8171,0
çârsû134798,633,943,3747,1
ablak7338,516,912,6254,8
lonca7548,476,202,6147,3
öte81508,464,922,7339,5
ağaç103398,454,062,9737,8
kapuları93168,344,012,8133,4
oturup82468,284,202,6831,7
âteş93638,273,812,7931,1
âteşler6858,185,322,3933,0
sokak6938,165,192,3831,9
göz83828,073,572,5925,1
gümrük72848,033,802,4624,1
her505.9677,962,255,5877,5
köşkü5667,955,422,1828,2
karşu119127,902,772,8323,6
salb51107,864,692,1523,1
evvelâ222.6837,782,223,6833,2
mihrâbdır74667,763,092,3417,7
kapusu182.1477,752,253,3527,8
dâne51937,703,882,0817,7
câmi‘i334.6377,692,014,3242,7
er86977,662,702,3916,5
kırmızı75467,652,862,2815,8
kurna4617,645,221,9521,4
eşitgil52397,623,572,0515,7
köprüsü4767,614,901,9319,6
birer192.6817,572,013,2724,4
iskelesi41087,544,391,9016,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“başında” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (595) →
EÇS X Y438b … anda bî-kıymet bulunur. Ammâ bezzâzistânı yokdur. Ve iskele başında yüz mikdârı hân gibi Banyân mahzenleri vardır. Cemî‘i girân …
EÇS VIII 336a Karye-i azîm Kelafa: Bir düz yerde ve bir küçük ovacık başında yüz aded ma‘mûr kulleli ve cümle kiremit örtülü dâr-ı menhû …
EÇS VII 99a … mişdir. Hâlâ kulleleri (dağ başında hâlâ kulleleri) bir dağ başında Tuna kenârına varınca bir topraklı hisârı bayır üzre şekl-i …
EÇS IV 224b … tûniyye hânı ve Hüsrev Paşa hânı ve Şeref Hân hânı ve köprü başında Büyük hânda Van harâcları konar kal‘a-misâl hânlardır. (--- …
EÇS VII 135a … misâl çam direğinden kubbeli Ermenî evleridir. Ve bir bayır başında bir mesîregâh kenîseleri var. Bu karyeden yine kıble cânibi …
EÇS X Y292a … rmızı at tâcı önünde bir boynuzu var idi. Dâ’imâ Bedevî'nin başında otururdu. Her kim varup bir para horosa verirse ol parayı y …
EÇS X Y319a Ve Mısır vezîri tarafından bir ağa-yı zîşân iskele başında gümrük emânetinde müstakil hâkimdir. Ammâ salb siyâsete kar …
EÇS VI 187a … mlemiz salt [u] sebükbâr olup kal‘a-i Ösek'den cisr-i tavîl başında kal‘a-i Darda'yı geçüp menzil-i kal‘a-i Valpova, andan kal‘ …
EÇS I 142b Cümle medreseleri ayân eder: Evvelâ iskele başında medrese-i Mihrimâh Sultân ve medrese-i Orta Vâlide Sultân v …
EÇS IX Y309a … le Mekke'ye geldikde cümle münkirîn görseler kim Sürâka'nın başında beyâz alâmet-i Muhammedî var.