İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

baz

28
geçiş
10,4
milyonda
9.891.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
31
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı52.545,8
Bilge Kagan Yazıtı62.433,1
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kutadgu Bilig795,2
Atebetü’l-Hakâyık51.812,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,39
BK D 0,49
Mait D 0,00
ShoR D 0,33
KB D 0,40
AH D 0,55
EÇS D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTBKMaitShoRKBAHEÇSToplam
baz561275228
bâz······1414

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: baz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KT 5 geçiş  ↔  KB 7 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: baz

KT 5 geçiş  ↔  AH 5 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: baz

BK 6 geçiş  ↔  KB 7 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: baz

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yat73511,8311,232,6496,7
başlıgıg3411,5813,141,7351,9
tizligig3411,5813,141,7351,9
ḳop43611,0010,392,0050,1
bodunug55810,9010,022,2360,0
bodun41499,538,341,9938,4
tört33048,216,891,7222,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“baz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (28) →
AH 15–16 tünetür tünüŋni künüŋ kiterip tünüŋ kiterip baz yarutur taŋa
KT D 15 … : ḳ(a)ġ(a)nl(ı)ġ(ı)g : ḳ(a)ġ(a)ns(ı)r(a)tm(ı)ş : y(a)ġıg : b(a)z ḳılm(ı)ş : tizl(i)ġ(ı)g : sökürm(i)ş : b(a)şl(ı)ġ(ı)g : yük …
AH 181–184 … üçe nelük malḳa munça köŋül bamaḳıŋ bu mal kelse erte barur baz kiçe
KT D 14 … i)ye : t(a)bġ(a)ç : bod(u)n : y(a)ġı (e)rm(i)ş : yır(ı)ya : b(a)z ḳ(a)ġ(a)n : toḳuz oġ(u)z : bod(u)n : y(a)ġı (e)rm(i)ş : ḳıı …
AH 205–208 ajun külçirer baz alın ḳaş çatar bir elgin tutup şėhd birin zėhr ḳatar ‘asėl …
BK D 12 … r(i)ye: t(a)bg(a)ç: bod(u)n : y(a)ġı (e)rm(i)ş : yır(ı)ya : b(a)z ḳ(a)g(a)n : toḳuz : oġ(u)z : bod(u)n: y(a)ġı (e)rm(i)ş : kı …
KT D 16 … ça : b(a)rm(ı)ş : ḳ(a)ŋ(ı)m : ḳ(a)ġ(a)nḳa : / b(a)şl(a)yu : b(a)z ḳ(a)ġ(a)n(ı)g : b(a)lb(a)l : tıḳm(i)ş :
AH 413–416 … ŋülçe ḳılın tilekçe tiril inç fariġ ḳaḍġusuz ne yirke yıġar baz sini ne tilin
BK K 10 … (a) ]t² : (e)rtü[r]t(ü)m : tört [bul(u)ŋd(a)kı bod(u)n(u)g] b(a)z [kelt(i)m b](a)ş[l](ı)g(ı)g : yük(ü)nt(ü)rt(ü)m : tizl(i)g( …
KB 2548 körü alsa yat baz keligli kişig / aġır tutsa ḳoldaş ḳılınmış işig