İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

boyun

94
geçiş
34,8
milyonda
3.430.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
15
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası671.758,9
Kutadgu Bilig21285,5
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi52,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,82
KB D 0,78
DLT D 0,00
EÇS D 0,46

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTKBDLTDKEÇSToplam
boyun67211·594
boyuŋ···1·1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: boyun) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
suŋ12811,9112,393,46196,6
suŋlar8711,3412,002,83131,1
taŋrıḳa2015911,348,824,46207,7
yalavaçḳa82211,1410,352,83102,2
susa7911,1211,452,64105,1
sudılar5410,7112,132,2481,9
bėrmiş42110,159,422,0045,1
susadımız3210,0012,391,7349,1
susalar3210,0012,391,7349,1
sudumız339,9911,811,7349,1
suġlılar339,9911,811,7349,1
yalavaçıḳa349,9711,391,7344,6
bėrigliler359,9611,071,7342,4
bėriŋler399,9010,221,7337,7
zekatnı3129,869,811,7335,6
namaznı3199,769,151,7332,6
yalavaçıŋa3249,708,811,7331,1
erenler3529,407,691,7226,2
hem209059,366,314,42136,4
bittiler3569,367,591,7225,8
aydılar41139,316,991,9831,0
yolḳa3649,287,391,7224,9
siziŋ41309,196,791,9829,8
eger73309,086,252,6147,0
keḍ31678,566,011,7119,2
sizke32238,285,591,7017,4
tut32408,205,491,6917,0
taŋrı59097,354,302,1220,4
kün35317,304,341,6512,4
anlar71.3987,264,172,5027,3
eḍgü36876,983,971,6210,9
içinde44.2734,911,751,404,1

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“boyun” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (94) →
KuT T. 38/74a2 16 ḳorḳuŋlar taŋrıda unmışıŋızça ḳulaḳ tutuŋlar boyun suŋlar hezine ḳılıŋlar yaḫşı bolġay özleriŋizke kim küḍezil …
KuT T. 38/91b1 … eger talaḳ ḳılsa sizni tegşürgey aŋar cüftler yaḫşı sizdin boyun suġanlar bitgenler namaz ḳılġanlar tevbe ḳılġanlar tapunġan …
KuT T. 37/22b3 33 ey anlar kim taptılar boyun suŋ taŋrıḳa hem boyun suŋ yalavaçḳa hem artatmaŋ ʿamelleriŋ …
KuT T. 29/51a1 … ġarlar yawuz işdin aḍaḳın ḳılurlar namaznı bėrürler zekatnı boyun sunurlar taŋrı hem yalavaçıḳa bu ögür olarnı yarlıḳayur taŋ …
KuT T. 28/74b1–3 20 ey anlar kim bittiler boyun suŋ taŋrıḳa hem yalavaçıḳa ewrülmeŋler andın sizler eşitür …
KuT T. 28/10b2 … e bizke iḍimiza ḳoya bėrgil biziŋ üze sabrnı öldürgil bizni boyun bėrigliler birle
KuT T. 26/11a1 … riŋ olarḳa kesiliŋ olardın töşekler içinde uruŋ olarnı eger boyun bėrseler sizke tilemeŋ olar üze yol ol taŋrı erür yüksek ul …
KuT T. 38/25a1 … bitig boḍnındın eger çıḳarılsaŋız çıḳġaymiz oḳ siziŋ birle boyun sumaġay-miz siziŋ içiŋizde kimerseke hemişe / ulaşu eger to …
KuT T. 26/30a1 59 ey anlar kim bittiler boyun suŋlar taŋrıḳa boyun suŋ yalavaçḳa ferman iḍisiŋe sizdin eger tartışsa sizler ne …
KB 3491 negü tir eşitgil biliglig çigil / biligsiz eşitgil boyun bir egil