İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

di

19
geçiş
7,0
milyonda
13.472.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Tes Yazıtı16.622,5
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Uigurica I-IV1158,4
TT I-X1392,5
Dede Korkut Kitabı6185,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi93,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Tes —
Mait D 0,00
U D 0,00
TT D 0,00
DK D 0,33
EÇS D 0,61

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimTesŞUMaitAbhUTTDKEÇSToplam
di1·1·116919
dı·2·1····3
dî·······22

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: di) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mere31499,198,481,7329,4
kîse31.1886,355,491,6917,0
altı32.7505,154,281,6412,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (19) →
DK XI 67 … zan big buŋa daḫı bir żarb urdı aydur mere ḳavat var bigüŋe di gelsün didi ol daḫı döndi ḳazan girü er diledi uruzuŋ cılav …
EÇS X Y59b … e altı kîse dahi Dimyât'dan (---) (---) (---)di (---) (---) (---)di vardır. Ve altı kîse dahi şehirden bâd-ı hevâsı vardır. Bu …
EÇS V 150a dolim po di pan
Tes Doğu 6 … l(a)ḳıġ: : ıya : b(a)s(ı)p : ol(u)r…….n : y(e)r(i)g y(e)....di
EÇS II 332b … e ğaç açğıvâr biçu / seni kim s..diler, eşek mi domuz mu s..di, oğlan
EÇS II 373b–374b … gönder. Dîn uğuruna anda kâfire kılıç urarak şehîd olayım' di" dedim. Kara Haydaroğlu eydür: "Behey Evliyâm! Ölüm ölüm ol …
Mait … )kannıŋ edgüsin öyü saḳınu ... tün ıglayu sıḳtayu ... - / / di .:. .:. (mayt)rısimit nom bitigde ... (badarı)nıŋ yaġış yag …
DK III 87 ḳırḳ güne degin ṣıra var di geyüŋüz andan soŋra bir dervişe virelüm didi ḳırḳ yigit ile …
EÇS IV 380b … dilî- i zemherîr / Lâyezâl-i ger miyâ, âteş-i sûzân-ı ışk / Di basîjet âlemî, âh-ı şerer-bâr-ı dil / Ger hebeten kâfigî, m …
EÇS IV 380b … ekrân-ı ışk / Akl-ı kül irbît -i nîf, mekteb-i aşkî dimek / Di bibitîn mudhıkî tıfıf-ı heves hân-ı ışk / Def‘-i harâret di …