İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

esir*

17 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
33
geçiş
12,2
milyonda
17
biçim
6
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kutadgu Bilig795,2
Dede Korkut Kitabı6185,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi145,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,29
TT D 0,00
ShoR D 0,00
KB D 0,78
DK D 0,43
EÇS D 0,73

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: esir) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
buşı35910,069,021,7331,7
didi35637,375,771,7018,1
bâzârı36617,155,541,6917,2
esnâfı31.0436,514,881,6714,5
edüp423.9572,450,770,831,0
ve5147.9190,15-1,53-4,248,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (33) →
EÇS VII 70a … eyân edelim, ammâ vilâyetlerinde deve olmamak ile deve gibi esirüp arvana urmağı bilmeyüp paşanın alay çavuşuna bir çuka ve bi …
EÇS III 124a … vermeyüp on yedi adedin kabza-i tasarrufa alup içinde olan esir ümmet-i Muhammed'i halâs edüp anlara kürek çekdirerek deryâ …
EÇS III 163a … r. Ve Eşe Kadın bâzârı ve Kal‘a bâzârı ve Meyhâne bâzârı ve Esir bâzârı ve Avret bâzârı ve
DK X 13 … izi niye urursın hünerüŋ var ise ḳarṭaşuŋ alınca ḳal'asında esirdür var anı ḳurtar didi segrek ayıtdı
EÇS II 257a–257b … duklarından Arıt kavmi bunlara aman verüp Arıt iskelelerine esir ve şem‘-i asel ve zerdeva getirüp ticâret ederler. Ve Takak …
EÇS II 262a–262b … mhûrları der-i devlete gönderdiler. Ammâ iki re’s söz anlar esirlere imhâl edüp kal‘aya kaçırdılar.
EÇS VI 8a Hülâsa-i kelâm bu diyârları nehb ü gâret edüp esir [ü] mâl-ı firâvân alup ıhrâk bi'n-nâr etmek içün nehr-i Şam …
DK IX 37 … igil gelmez olsaŋ memleket bozılup ḫarab olur ḳızum gelinüm esir gitdi
ShoR 6.1.2.2/33 … şi]-ler inçip ögin bir uçluġ qılıp/// /// [ö]z-in öz-in yme esirgemiş/// ///yk yavlaqlanmış üz-e/// ///l’r-nynk turduqda/// ///’’ …
KB 950 öziŋe esirker saran öz neŋin / kişike ḳaçan birge ayġıl teŋin